Καρδίτσα – Δήμος Αργιθέας

Πέτρινα γεφύρια Αργιθέας

ΚΑΡΔΙΤΣΑ

ΔΗΜΟΣ ΑΡΓΙΘΕΑΣ

Κείμενο - Διαφάνειες: Άγγελος Σινάνης e – mail: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

© Οκτώβριος 2008

Με τα πόδια
(πεζοπορικές διαδρομές στην Αργιθέα) 

Στο γεφύρι του Τριζώλου

Από τον συνοικισμό της Αγορασιάς κατηφορίστε για 700μ. όπου δστ. αριστερά προς Καρυά. Στα 1000μ. υπάρχει δεξιά δστ για το ποτάμι, εσείς συνεχίστε ευθεία, περάστε τη Τσιμεντένια γέφυρα και θα δείτε το πλάτωμα δεξιά σας (1300 μέτρα συνολικά από το καφενείο) για να παρκάρετε. Εμπρός σας είναι ένας αδιάβατος χωματόδρομος, όλο γκρεμοί και πέτρα, που σε 100μ. σταματάει. Λίγο πριν κατηφορίστε στην πολύ απότομη πλαγιά με κατεύθυνση το ποτάμι, που φαίνεται από κάτω.

Δεύτερη πρόσβαση στο ποτάμι έχετε 50μ. πριν το πλάτωμα που φεύγει γιδόστρατα και κατεβαίνει απότομα (2,5μ. ύψος) στο ποτάμι. Από τη στιγμή που θα πατήσετε στις κροκάλες του ποταμού όλο το τοπίο αλλάζει, ειδικά τη στιγμή που μπαίνετε στον σπάνιο παραποτάμιο πλαταναιώνα. Θα περάσετε τον ερειπωμένο νερόμυλο με τις κοπάνες «ιδιοκτησία Αγ. Νικολάου Καρυάς» και σύντομα θα φτάσετε στο γεφύρι. Καλό είναι να έχετε μαζί σας αδιάβροχα μποτάκια ή γαλότσες. Σύνολο 1ω15’. Να γνωρίζετε ότι στο ποτάμι ακόμα ψαρεύουν πέστροφες, ασπρίτσες και μπριάνες.

Καλή Κώμη – Λαγκάδι

Ένας αθέατος συνοικισμός είναι το Περιβόλι (Κρανιές για τους ντόπιους) +/- 3χλμ. από την Καλή Κώμη. Πριν φτάσετε στον οικισμό στα 1500μ. υπάρχει δστ. Εσείς να πάτε δεξιά εκεί που ξεκινά ή καταλήγει μια καταπληκτική διαδρομή προς την Ι. Μ. Κατουσίου και το Λαγκάδι!!, στην άλλη πλευρά του βουνού. Απίστευτο!. Ο δρόμος είναι καλοφτιαγμένος, περνάει 4Χ4 ενώ σε λίγο καιρό θα γίνουν τα τεχνικά για να μην επηρεάζεται από τις βροχές.

Η διαδρομή σκαρφαλώνει προς τον «Μέγα Κάμπο» (700 – 900μ.υψ.) όπου λιβάδια, βοσκοτόπια για τις καλοκαιρινές βοσκές με εκατοντάδες πρόβατα και γίδια, φτάνει και περνά τις στάνες, ενώ ψηλότερα βλέπετε το «Καλατόρι». Το υψομετρικό φτάνει και περνά τα 1200 – 1300μ. ενώ κατηφορίζετε προς το τέλος της διαδρομής στην «Κυδωνιά». Βγαίνετε σε λιβαδάκι με κλασική πετρόχτιστη ποτίστρα ενώ απέναντί σας η Ι. Μ. Κατουσίου. Σύνολο 12,5 χλμ. (4ω30’). Αν η διαδρομή γίνει καλοκαίρι με αυτοκίνητο πάνω στο δρόμο ενδέχεται να βρείτε εκατοντάδες γίδια. Θα σας καθυστερήσουν λίγο αλλά θα περάσετε.

Η πηγή «Σπίτια»

Μια πολύ δροσερή καμαροσκέπαστη πηγή, κρυφή σε κοιλότητα αρκετά παράξενη, χτισμένη με κάποιου είδους θολίτες και αρκετό μεράκι. Βρίσκεται στον αθέατο από τα Ελληνικά συνοικισμό Σπίτια που αποτελείται από 2 – 3 πετρόχτιστες κατοικίες στην καρδιά του δάσους. Ξεκινώντας από την πλατεία των Ελληνικών κατευθυνθείτε προς Γαλατέικα, περνάτε το λευκό ξωκλήσι του Αι Γιάννη, το κοιμητήριο, κατηφορίζοντας δεξιά (400μ.) προς Σπίτια, όχι προς Φτέρη που είναι αριστερά. Στο συνοικισμό φτάνετε σε 2,3 χλμ. 25’. Η κρήνη είναι στο μονοπάτι δίπλα από την πρώτη κατοικία χτισμένη κάτω από τον τεράστιο πετρόχτιστο τοίχο – αναβαθμό. 

ΚΑΡΔΙΤΣΑ

ΔΗΜΟΣ ΑΡΓΙΘΕΑΣ

Κείμενο - Διαφάνειες: Άγγελος Σινάνης e – mail: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

© Οκτώβριος 2008

ΟΙΚΙΣΜΟΙ

Αργιθέα

Ένα χωριό κατάφυτο από πλατάνια, καρυδιές και κάθε είδους δέντρο ενώ ψηλότερα δάση ελάτης παράλληλα με μεγάλους βοσκότοπους που ευνοούν την κτηνοτροφία, δημιουργούν ένα ολόδροσο περιβάλλον για ξεκούραση. Τα πολλά περιποιημένα πετρόχτιστα σπίτια με τις ξυλοδεσιές και τα παλιά ξύλινα υπέρθυρα εντυπωσιάζουν τον επισκέπτη, όμως το καλύτερο είναι να περπατήσετε από τον παλιό νερόμυλο στο καινούργιο πλακόστρωτο μονοπάτι που καταλήγει στο ομώνυμο του οικισμού, πέτρινο γεφύρι, παλιότερα η μοναδική οδός επικοινωνίας με τη Δρακότρυπα και το Μουζάκι. Φυσικά είναι θαυμάσια ευκαιρία να δοκιμάσετε εύγεστη ψητή πέστροφα, δίπλα από τον Κνισοβίτη ποταμό στο κατάστημα των αδελφών Καλλιώρα.

Την Αργιθέα διασχίζει το ευρωπαϊκό μονοπάτι υπερσυνοριακών διαδρομών Ε – 4 που κατευθύνεται βόρεια προς Στουρναρέικα (8ω.) ή νότια προς Βλάσι (5ω) και Πετρίλο (6ω15’). Αξέχαστη θα σας μείνει η βόλτα μέχρι τις «Κορομηλιές», ένα κατάφυτο ύψωμα ιδανικό για σύντομη πεζοπορία, όλες τις εποχές του χρόνου.

Ανθηρό

Πράγματι ένας ζηλευτός, ανεπτυγμένος, μεγάλος και παλιός οικισμός. Αναφέρεται στην απογραφή των Οθωμανών το 1454/55 ως Bokovic και υπολογίζεται ότι είχε πληθυσμό 321 άτομα που καλλιεργούσαν δημητριακά, αμπέλια, καρυδιές οπωροφόρα δέντρα και έτρεφαν πρόβατα και μελίσσια. Σήμερα είναι έδρα του Δήμου Αργιθέας με λίγες υπηρεσίες του δημοσίου (αγροτικό ιατρείο, ταχυδρομείο) που εξυπηρετούν όλα τα Δ. Διαμερίσματα. Συγχαρητήρια αξίζουν στον δήμαρχο κ. Χρήστο Καναβό που το πάλεψε στις αναπλάσεις, στην ασφαλτόστρωση των δρόμων, ένα όνειρο χρόνων που έγινε πραγματικότητα, και την τοποθέτηση παντού ξύλινων πινακίδων με τις διαδρομές. Επιπλέον τοποθετήθηκαν πινακίδια με λευκό πλαίσιο και κόκκινο τόξο που δείχνουν τα μονοπάτια πράγμα που διευκολύνει αφάνταστα τους πεζοπόρους.

Στην πλακόστρωτη πλατεία με την εκκλησία της Αγίας Παρασκευής εξελίσσεται, ιδίως το καλοκαίρι, η σημερινή ζωή, χωρίς να λείπουν οι καλλιέργειες και οι θαυμάσιοι κήποι με λαχανικά. Το Ανθηρό ευτύχησε να έχει δεκάδες πηγές, όλη γη γύρω του είναι καλλιεργήσιμη και ποτιστική, με μεγάλη απόδοση γεωργικών προϊόντων. Καμάρι των κατοίκων το Ιστορικό – Εκκλησιαστικό μουσείο που στεγάζεται στο παλιό κοινοτικό γραφείο (βλ. ενότητα πολιτισμός). Αξιομνημόνευτη η παρουσία του όπως και οι μελέτες ανάδειξης των εκθεμάτων που καταγράφηκαν από την 7η Ε.Β.Α το 1984.

Το καταπράσινο από κάθε είδους δέντρα περιβάλλον γύρω από το χωριό είναι καλή αφορμή για γνωριμία με τους μικρούς συνοικισμούς του, από τον νέο ασφαλτόδρομο. Λίγο πριν το Λαγκάδι ακολουθείστε το μονοπάτι για 1200μ. για να δείτε τον ανακαινισμένο υδροκίνητο μύλο, (ανήκει στον γειτονικό ναό των Αγίων Αναργύρων) που κάποτε άλεθε κυρίως καλαμπόκι αλλά και όλα τα γεννήματα της γης. Δίπλα του, η ντριστέλα για το πλύσιμο των βαριών μάλλινων υφαντών του αργαλειού  (βελέντζες, φλοκάτες, κλινοσκεπάσματα κ.ά). Αμέσως μετά το χωριό είναι μια εξωτική τοποθεσία προς τον Ι. Ν. Αγίων Αναργύρων (1500μ.) και το περίφημο πεστροφογεννητικό σταθμό. Εδώ εκτρέφεται ο γόνος της πέστροφας και μοιράζεται σε κάθε ενδιαφερόμενο για τον εμπλουτισμό των ποταμιών της χώρας.

Στη διαδρομή από τον κεντρικό δρόμο περνάτε την αρχή της πεζοπορικής διαδρομής (υπάρχει πινακίδα) «Κυδωνιά – Καλατώρι – Μέγας Κάμπος» (6χλμ. 1ω20’), την ιστορική  Ι. Μ. Κατουσίου και φτάνοντας στην Μεταμόρφωση όπου η πηγή «Χωμένη» (μόλις την δείτε θα καταλάβετε γιατί την ονόμασαν έτσι), το ξενοδοχείο «Κατούσι» και το περίφημο καφενείο του Μπακογιάννη (βλ. ενότητα Ανακαλύψεις). Στην πηγή «Χωμένη» υπάρχει ξύλινη πινακίδα προς «Βιότοπο Κατούνας (7,00 χλμ. 2ω30’) μια διαδρομή που καταλήγει στο ομώνυμο του βιότοπου καταφύγιο.

Επιστρέφοντας στο Ανθηρό μην παραλείψετε να δοκιμάσετε ντόπιο τσίπουρο στο καφεπαντοπωλείο του Αντρέα Σέμπρου, ένα από τα παλιότερα του χωριού, και τους νόστιμους σπιτικούς μεζέδες από την κυρά Σοφία στο καφενείο του Παύλου Γάλλου.

Info 1: Πολύτιμη παρουσία στην Αργιθέα η Ι. Μ. Κατουσίου (17ου αι.) αφιερωμένη στο Γενέσιο της Θεοτόκου γνωστή και σαν Παναγία  Κατουσιώτισσα. Γύρω της υπάρχει εντυπωσιακός περίβολος, σαν τείχος, αδιάψευστος μάρτυρας των αγώνων που έγιναν τα χρόνια της Τουρκοκρατίας. Στο πέρασμα του χρόνου εγκαταλείφθηκε και κατοικήθηκε από πολλούς μοναχούς γνωρίζοντας μέρες ευμάρειας και μεγαλοπρέπειας.

Από το μοναστήρι σώζεται το συγκρότημα του καθολικού, τμήμα από τα κελλιά, ένα διώροφο κτίσμα με διαβατικό, όλα ανακαινισμένα τα τελευταία χρόνια. Οι τοιχογραφίες αγίων και οι σπάνιες ζωομορφικές παραστάσεις χρονολογούνται στο 1663 και 1784 ενώ στον όροφο, πάνω από το καθολικό, διαμορφώνονται τα παρεκκλήσια των Ταξιαρχών και των Αγίων Αναργύρων. Γιορτάζει με λαμπρότητα στις 8 Σεπτεμβρίου (Γενέσιον της Θεοτόκου) και της Ζωοδόχου Πηγής. Βρίσκεται 2,6 χλμ. από Ανθηρό προς Μεταμόρφωση. (επισκέψιμη 2445031120, 31213).

Info 2: Ο Ι. Ν. Κοίμησης της Θεοτόκου, το καθολικό της άλλοτε πλούσιας μονής Μπουκοβίτσας (Ανθηρού) τώρα πια λειτουργείται στις 15 Αυγούστου και στις 8 Σεπτεμβρίου. Τα πολλά κελλιά που φιλοξενούσαν τους μοναχούς και θυμούνται οι παλιότεροι δυτικά του ναού, δεν υπάρχουν πια. Είναι ο μοναδικός στην περιοχή που οι πόρτες του είναι πάντα ανοιχτές. Στον νάρθηκα της κύριας εισόδου και εντός του ναού θα δείτε τοιχογραφίες του 17ου – 18ου αιώνα. Το ωραίο τέμπλο, οι εικόνες και άλλα κειμήλια φυλάσσονται στο εκκλησιαστικό μουσείο Ανθηρού. Το μνημείο βρίσκεται 1,0 χλμ. από Ανθηρό προς Αγορασιά.

Καλή Κώμη

Εντελώς διαφορετική αίσθηση από όλα τα χωριά της Αργιθέας. Ήδη από το εδαφικό ‘’σύνορο’’ που βλέπετε την πινακίδα ‘’Καλή Κώμη’’ αντιλαμβάνεστε ότι ήρθατε σε έναν κατάφυτο τόπο με πολλά νερά, δροσερές πηγές όπου η φύση έστησε τρελό πανηγύρι. Βελανιδιές και πλατάνια παντού, καρυδιές καστανιές πουρνάρια κάτω από τις κυρίαρχες ψηλές κορφές που περιορίζουν θαρρείς τον ορίζοντα, προσφέροντας όμως μοναδική αίσθηση απέραντης γαλήνης. Το φυσικό περιβάλλον είναι το μεγάλο πλεονέκτημα του οικισμού.

Ο κοντινός περίπατος από τον καινούργιο «ξενώνα του Αλκιβιάδη» ή από την πλατεία με την η εκκλησία του Αγίου Νικολάου (βλ. ενότητα Ανακαλύψεις) και τα καφενεία, θα σας φέρει από μονοπάτι στον παλιό βακούφικο νερόμυλο (υπάρχει πινακίδα). Αυτό, ξεκινά δίπλα από την τσιμεντένια γέφυρα, λίγο απότομο στην αρχή, αλλά μετά μπαίνει σε ένα πεντάμορφο παραποτάμιο πλατανόδασος μέχρι που φτάνετε στον μύλο (500μ.10’). Το 2005 χάλασε το αυλάκι που έφερνε νερό σταματώντας την λειτουργία του. Μέχρι τότε, ειδικά τα καλοκαίρια που ο πληθυσμός φτάνει και ξεπερνά τα 150 άτομα (οι χειμωνιάτες είναι 35) όλοι έφερναν ρούχα για τη ντριστέλα και καλαμπόκι για άλεσμα.

Επιστρέφοντας προσέξτε λίγο την παρατημένη και σκουριασμένη παλιά πεζογέφυρα. Μόνο αυτό το θέαμα φτάνει για να αντιληφθείτε τη ζωή στα χωριά μόλις πριν 15 – 20 χρόνια. Ένας μεγαλύτερος περίπατος ή βόλτα με το αυτοκίνητο θα σας φέρει στο δρόμο για Περιβόλι (βλ. ενότητα Με τα Πόδια) με ελάχιστους κατοίκους και τον παπα-Φώτη με τον υπέργηρο πατέρα του να κάθετε μέχρι αργά τον Νοέμβρη.

Ελληνικά

Παλιός οικισμός με το όνομά του (τέως Μαρτινισκό) να δηλώνει ότι ήταν ιδιοκτησία μια οικογένειας η οποία λεγόταν Μαρτίνη. Προϋπήρχε της εισβολής των Οθωμανών (1395/6) και αναφέρεται στην απογραφή του 1454/55 κατά προσέγγιση με 227 άτομα πληθυσμό. Σήμερα είναι ένα ακόμα χωρίο που κρατά 80 καλοκαιρινούς κατοίκους και 15 - 20 το χειμώνα. Εκτός το καφενείο του μπαρμπα-Νίκου Καραχάλιου, την Κοίμηση της Θεοτόκου διαθέτει δύο εξαιρετικές διαδρομές με τα πόδια ή με αυτοκίνητο.

Η πρώτη (6,5 χλμ – τα 2,0 πεζοπορία) κατηφορίζει στον Αχελώο μέχρι το πέτρινο γεφύρι Κορακονησίου ανάμεσα στα Ελληνικά Αργιθέας και το Πολυνέρι Τρικάλων (βλ. ενότητα Πέτρινα Γεφύρια) και η δεύτερη φτάνει στον συνοικισμό Σπίτια όπου η ομώνυμη πηγή (βλ. ενότητα με τα πόδια). Το σημερινό καφενείο ήταν το παλιό, το πρώτο σχολείο στα Ελληνικά και ανήκει στην εκκλησία.

Κουμπουριανά

«Θα σε διαβάσω στα Κουμπουριανά». Αυτή την πρόταση θα ακούσετε στο χωριό. υπονοεί την ύπαρξη Δικαστηρίου. Ευνόητη για τους ντόπιους αφού παραπέμπει στην πολύτιμη συλλογική μνήμη, τις αξίες, τους αγώνες και τις θυσίες για ανάπτυξη που έγιναν εδώ πάνω για να κρατηθούν αυτά τα χώματα και τα νοικοκυριά.  Παλιά, ιστορική και πολυάνθρωπη κοινότητα, ιδρύθηκε πριν την εισβολή των Οθωμανών (1395/6). Αναφέρεται στην οθωμανική απογραφή του 1454/55 με δύο μεγάλες συνοικίες και πληθυσμό 572 άτομα.

Στους νεώτερους χρόνους, ήταν έδρα του Δήμου Αργιθέας με πληθυσμό 4888 κατοίκους (1883) έως το 1900 με 6557 κατοίκους, (απογραφή του 1896), που η έδρα μεταφέρθηκε στην Στεφανιάδα. Διέθετε δικαστήριο – Ειρηνοδικείο, Χωροφυλακή, Αγρονομία, Ταχυδρομείο που εικάζεται ότι λειτουργούσε πριν το 1900 (στο Μουζάκι άνοιξε το 1915). Δημόσιες υπηρεσίες δηλαδή που ήταν όχι μόνο άγνωστες, αλλά αδιανόητες για γειτονικά χωριά ακόμη και για σύγχρονες κωμοπόλεις.

Η σημερινή κοινότητα βρίσκεται σε ένα πανέμορφο «μπαλκόνι» κάτω από την κορφή Κουκουρέλος προσπαθώντας να ερμηνεύσει τη λήθη η οποία κυριαρχεί, ειδικά το χειμώνα. Ο δρόμος θα σας φέρει στην πλατεία, με την εκκλησία της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος, το δημοτικό σχολείο και το ιατρείο. Η θέα από τον αυλόγυρο της εκκλησίας φτάνει εύκολα στην κοφτερή απότομη πλαγιά της κορφής Ζερβό (1763μ. υψ.) σε πλάτωμα της οποίας είναι χτισμένη η Ι. Μ. Παναγίας Σπηλιάς περιτριγυρισμένη από γκρεμούς.

Απεριόριστη ορατότητα που εξασφαλίζεται από το υψόμετρο της κοινότητας (1050μ.) και την κοντινή απόσταση, σε ευθεία, που το χωρίζει από το προσκύνημα. Στην πρώτη συστάδα σπιτιών, δίπλα από το ναό είναι το καφενεδάκι της κυρα-Μαρίας Παλαμά, ανοιχτό έως τον Οκτώβριο, για καφέ ή κάτι της ώρας. Διαθέτει και τζάκι. Στο βάθος της χαράδρας αργοκυλά θελκτικά το Πετριλιώτικο ρέμα ενώ όλος ο τόπος γοητεύει χάρη στο αυθεντικό φυσικό περιβάλλον.

Στεφανιάδα

Φαντάζει απίστευτο ότι αυτός ο οικισμός στα 1000μ. υψ. κάτω από την κορφή Μαντριά (1784μ. υψ.) του βουνού Γαλάτσι (1894 μ. υψ.) πριν τον πόλεμο του 1940 είχε και έθρεφε 569 κατοίκους.  Σήμερα, λίγα σπίτια κοντά σε δύο καλοδιατηρημένα πετρόχτιστα δίπατα αρχοντόσπιτα (οικογένεια Αχιλ. Καραβίδα και Βασ. Στάθη), η εκκλησία της Κοίμησης της Θεοτόκου, η σκεπαστή κρήνη, το σχολείο και ένα πέτρινο γεφύρι, μαρτυρούν την αλλοτινή ισχύ της ιστορικής κοινότητας, έδρα κάποτε του Δήμου Αργιθέας (1900 – 1913).

Οι κάτοικοι είναι ιδιαίτερα περήφανοι για την παρουσία του Γιώργου Καραούλη στη Στεφανιάδα του 1840. Δυναμικός αγωνιστής συνέβαλε τα μέγιστα στην αύξηση της κτηματικής και καλλιεργούμενης έκτασης του χωριού (τη διατηρεί έως σήμερα – 35.000 στρ.) όπως και στην ολοκληρωτική απελευθέρωση από τους Τούρκους. Από τη Στεφανιάδα έλκει την καταγωγή του ο αείμνηστος δικηγόρος και υψηλόβαθμο στέλεχος του Υπ. Γεωργίας Ξενοφών Στεργίου. Πολυγραφότατος συγγραφέας με πλούσιο έργο για τη γενέτειρά του. Από εδώ ξεκινούν δύο πολύ περιπετειώδεις ορεινές διαδρομές (βλ. ενότητα Off Road).

Αξίζει να έρθετε μέχρι την πλακόστρωτη πλατεία με το μνημείο και το καφενεδάκι κάθε εποχή, ειδικά το καλοκαίρι που έχει περισσότερο κόσμο. Το πιθανότερο τότε, είναι να χαρείτε και εσείς τις εκδηλώσεις του συλλόγου Στεφανιωτών ‘’Η Ιτιά’’ που κάθε χρόνο οργανώνει μελωδικές μουσικές βραδιές με συνοδεία τοπικών εδεσμάτων στην γειτονική λίμνη (Lake party). Και το ‘’παράξενο’’ στις μέρες μας, είναι ότι τα έσοδα από αυτές διοχετεύονται σε κοινωνικούς σκοπούς.

Info 3: Λίμνη Στεφανιάδας: Από την στιγμή που κατηφορίζετε από την Ι. Μ. Σπηλιάς μέχρι να μπείτε στη Στεφανιάδα  τη ματιά σας, εντυπωσιάζει η τεραστίου μεγέθους κατολίσθηση, σχεδόν δίπλα της. Τεράστιο τμήμα του βουνού αποκολλήθηκε το 1963 φράζοντας τη ροή ενός ρέματος, παρασύροντας ό,τι βρέθηκε στο διάβα της. Αρκετές αγροικίες και συνοικισμοί δεν γλύτωσαν και στην κυριολεξία θάφτηκαν κάτω από τόνους χωμάτων και βράχων. Ούτε στιγμή όμως το ρέμα δεν σταμάτησε να κατεβάζει νερό και αφού δεν είχε άλλη έξοδο, δημιούργησε την λιλιπούτεια λίμνη, ομώνυμη του χωριού. Ίσως ο νεώτερος υγρότοπος της Ελλάδας με επιφάνεια 165 στρ. και βάθος 150μ.

Εδώ εορτάζονται πλέον τα Θεοφάνεια με  πλήθος πιστών από τη Στεφανιάδα και τα γύρω χωριά να κατακλύζει την περιοχή.  Τη μεγάλη θρησκευτική γιορτή την ξεκίνησε εδώ και τρία χρόνια, ο ηγούμενος της Ι. Μ. Σπηλιάς Νεκτάριος με τη αμέριστη συμπαράσταση και βοήθεια του συλλόγου Στεφανιωτών ‘’Η Ιτιά’’.

Λεοντίτο

Παλιό χωριό χτισμένο αμφιθεατρικά στην ανατολική πλευρά της κορφής Ζερβό (1763μ. υψ.) με κατοίκηση από τους βυζαντινούς χρόνους. Όπως όλη περιοχή, άκμασε την περίοδο της Τουρκοκρατίας, όταν αποτέλεσε χώρο δράσης κλεφτών και πρωτεύουσα του αρματολικιού του Γ. Καραϊσκάκη. Το Ιούλιο του 1823 πλήρωσε πικρό τίμημα. Μαζί με τα γειτονικά χωριά Δροσάτο, Πετροχώρι, Κουμπουριανά, Στεφανιάδα, λεηλατήθηκε και κάηκε από τις δυνάμεις του Μουσταή πασά της Σκόδρας.

Το τοπίο γύρω του, όπως και στη διαδρομή προς το ξεχασμένο Φουντωτό, στην απέναντι πλευρά του ελατοσκέπαστου βουνού είναι πανέμορφη και γοητευτική. Δέος καταλαμβάνει τον περιηγητή στη θέα και τις απότομες σάρες που χαρακτηρίζουν την Τσουρνάτα (1881) και το πανύψηλο θεϊκό Ντεληδήμι (2163μ. υψ.). Αν μάλιστα ακολουθήσετε τον δασικό δρόμο που συνεχίζει από την πρόσφατα ανακαινισμένη (2002 – 2003) Ι. Μ. Αγ. Χαραλάμπους (1882), πολιούχου του χωριού, φτάνετε έως τη θέση «Λακκώματα» και τα καλύβια Γκίκα.

Από εκεί παλιότερα ανέβαιναν από μονοπάτι, υπάρχει ακόμα, με τα μουλάρια καταλήγοντας στο Σφρί (σήμερα με δύο σπίτια) και το περίφημο Ασπρόρεμα. Στο Λεοντίτο υπάρχει ξενώνας, ταβέρνα και η φημισμένη πλατεία με τον υπερχιλιετή πλάτανο, δίπλα από το καφενείο της κυρα-Αγγελικής, ιδανικός χώρος συνάντησης για ανασύνταξη της παρέας. Το χωριό συνδέεται από δύσβατο μονοπάτι με την Ι. Μ. Σπηλιάς (30’).

Πετρίλο

Ζηλευτή τοποθεσία για κάθε χωριό, επιβεβαιώνεται με στίχους που ψιθυρίζονται ακόμα με νοσταλγία από τους μύστες της Πετριλιώτικης γης… «Να ‘μουν μια πετροπέρδικα στα πλάγια του Πετρίλου / στα πλάγια και τα πετρωτά και στις κοντοραχούλες..». Το Πετρίλο ή Πετρίλια στην ντοπιολαλιά ένα θαυμάσιο ελατοσκέπαστο σύνολο χωριών, χτισμένα σε μια μεγάλης έκτασης καταπράσινη και εύφορη ρεματιά του Πετριλιώτη με το πανύψηλο Βουτσικάκι (2152μ. υψ.) να δεσπόζει βόρεια και ανατολικά.

Αποτελούνται από 12 συνοικισμούς και σε +/- 6,5 χλμ. έχετε ολοκληρώσει τον κύκλο περνώντας από σχεδόν όλους. Σχεδόν, γιατί υπάρχουν ανάμεσά τους και κάποιοι που δεν φαίνονται με την πρώτη ματιά, όπως τα Τεκέικα, Κουκλαρέικα, Άνω Μάγειρος, Βλαχογιανέικα.

Αξιοθέατοι είναι όλοι οι συνοικισμοί και το θρησκευτικό συναίσθημα έντονο. Παλιότερα το Πετρίλο είχε 38 εκκλησιές ενώ σήμερα διατηρούνται 19, 2 ναίσκοι και 18 είναι ερειπωμένες. Αξιόλογες είναι όλες όμως κάποιες ξεχωρίζουν όπως οι ναοί Γεννήσεως Χριστού στον Ρώσση με τοιχογραφίες του 17ου αι., η Κοίμηση της Θεοτόκου στη Χάρις (1885), ο Άγ. Παντελεήμων στους Βασιλάδες με θαυμάσιο τέμπλο του 17ου αι., και φυσικά η Ι. Μ. Γενεσίου της Θεοτόκου στα Αργυρέικα.

Να δείτε στη μεγάλη πλακόστρωτη πλατεία του Μάγειρου το περίφημο δημοτικό σχολείο του 1884. Σήμερα στεγάζει τα γραφεία και τη βιβλιοθήκη της Κοινότητας Ανατολικής Αργιθέας. Σε αυτό το κτήριο είχε την έδρα της το 1944 η προσωρινή κυβέρνηση της Ελεύθερης Ελλάδος (ΠΕΕΑ). Στα στενορύμια του ίδιου  συνοικισμού υπάρχει ακόμα το παλιό Ταχυδρομείο του 1967 (το πρώτο έγινε το 1956) στο ισόγειο της εντυπωσιακής πετρόχτιστης κατοικίας του αείμνηστου Αποστολάκη Δ. Μίσσα. Στον όροφο, στεγαζόταν ήδη από το 1949, ο αστυνομικός σταθμός (ελληνική βασιλική χωροφυλακή τότε). Δύο αξιόλογα παραδοσιακά κτήρια της περιοχής που εύκολα, καθώς λένε, μπορούν να ενταχθούν σε φορέα, εξασφαλίζοντας τη χρηματοδότηση μιας βιώσιμης αποκατάστασης και ανάδειξής τους. 

Σύμφωνα με τον Πουκεβίλ στα τέλη του 18ου και τις αρχές του 19ου αι. το χωριό Πετρίλο είχε το μεγαλύτερο πληθυσμό στην περιοχή των Αγράφων «ξεπερνώντας τους 5000 κατοίκους» με μεγάλες οικογένειες και ισχυρά τσελιγκάτα.  Ήταν κεφαλοχώρι και σίγουρο καταφύγιο στο χώρο των Αγράφων και αργότερα της Αργιθέας. Την ίδια εποχή αποτελούσε έδρα της κεντρικής διοίκησης «Ορτά Κόλι» του Αρματολικιού, ένα από τα 14 της Κεντρικής Ελλάδος.

Κυριότερη ασχολία των κατοίκων ήταν η κτηνοτροφία, αυτή η μεγάλη χρυσοφόρα ενασχόληση που έρχεται από τα βάθη του παρελθόντος. Έως πρόσφατα (1950/55) διατηρούσε 25.000 γιδοπρόβατα. Ακολουθεί η βιοτεχνική μεταποίηση του γάλακτος, η τυροκομία, η παραδοσιακή υφαντουργία, εξαιρετικά διαδεδομένη στην ύπαιθρο εξυπηρετούσε ταυτόχρονα την αυτοκατανάλωση και το εμπόριο. Οι γυναίκες κυρίως επεξεργάζονταν τα προϊόντα της πρωτογενούς παραγωγής, (διαλογή των μαλλιών κατά χρώμα και ποιότητα, δημιουργία υφαντών, φλοκάτων, ρούχων καθημερινής χρήσης κ.ά.) πολλές φορές εφοδιάζοντας μεγάλα βιοτεχνικά κέντρα.  Επίσης, καλλιεργούσαν τη γη και αν κρίνουμε από τους τέσσερις μύλους που υπήρχαν είχε καλή απόδοση.

Το 1925 – 27 στο συνοικισμό Χάρις (τέως Κρανιά) ιδρύθηκε το αστυνομικό τμήμα Ανατολικής Αργιθέας,  ενώ το 1928 δημιουργούνται στο Πετρίλο Ειρηνοδικείο, Αγρονομείο Συμβολαιογραφείο και Τηλεγραφείο. Η θέληση των Πετριλιωτών να μάθουν τα παιδιά τους γράμματα τους ωθεί στην ίδρυση σχολείων. Ήδη από το 1884 λειτουργεί  τριθέσιο δημοτικό στο Μάγειρο, σε θέση που υπήρχε το «Σχολείο Κοινών Γραμμάτων» στο οποίο δίδαξε και πιθανόν ίδρυσε ο Βραγγιανίτης δάσκαλος του Γένους, Αναστάσιος Γόρδιος αν κρίνουμε από τις συχνές επισκέψεις του, τις επιστολές και τη δωρεάν διάθεση χώρου διαμονής από τους Πετριλιώτες. Η παιδεία άνθησε και ακολούθησαν τα σχολεία στους Βασιλάδες (1938), στο Ρώσση (1939), στο Πολύδροσο (τέως Καμπουρέικα) το 1964 – 5, και τέλος σε μια αίθουσα του δημοτικού στο Μάγειρο ιδρύεται το γυμνάσιο (1966).

Στις μέρες μας, το Πετρίλο έχει 776 κατοίκους (2001), με γερή μνήμη που γνωρίζουν ότι οι λαμπρές μέρες και ο πλούτος του παρελθόντος δεν προσεγγίζονται πια. Η παρατεταμένη πολεμική περίοδος 1940 – 1950 είχε σα συνέπεια τελικά, (μετά την ενδιάμεση αναγέννηση και πύκνωση του πληθυσμού των χωριών τα χρόνια της αντίστασης) την υποβάθμιση, ενίοτε και ερήμωση των ορεινών οικισμών. Η μεταπολεμική διοίκηση φέρει βαριά ευθύνη που δεν στήριξε τότε, τις αποδυναμωμένες, οικονομικά και από ζωικό κεφάλαιο, κοινότητες. Αυτό είχε το γνωστό αντίκτυπο αποτελώντας έναυσμα για τη μετανάστευση και τη δραματική μείωση των πληθυσμών της υπαίθρου.

Info 4: Πολύ ωραία η τοποθεσία που βρίσκεται το συγκρότημα της Ι. Μ. Πετρίλου με αδελφότητα τριών μοναχών. Στον περίβολο υπάρχει η νότια διώροφη πτέρυγα των κελλιών (1906) η οποία ανεγέρθη στη θέση παλιότερων και το νέο ισόγειο κτίσμα με το αρχονταρίκι και τα νέα κελλιά. Το καθολικό είναι αφιερωμένο στη Γέννηση της Παναγίας και στον Άγιο Χαράλαμπο. Σύμφωνα με επιγραφή ιδρύθηκε το 1830, όμως από επιστολές του Δάσκαλου του Γένους Αναστάσιου Γόρδιου που υπογράφει χρονολογημένες επιστολές από την μονή το 1713, εικάζεται ότι πράγματι είναι πολύ παλιότερο. Εσωτερικά του καθολικού θα δείτε τις έντονες χρωματικά τοιχογραφίες των Σαμαριναίων αδελφών Ματθαίος και Μιχαήλ Παπαϊωάννου (1851), και το ξυλόγλυπτο τέμπλο (1880) από Μετσοβίτη ξυλογλύπτη. (Βρίσκεται στα Αργυρέικα, επισκέψιμη καθημερινά 6970863719, 6978668221). 

Info 5: Ο χωματόδρομος δίπλα από το μοναστήρι βγάζει σε 5,5 χλμ. σε δστ. που δεξιά προσεγγίζει τον Αγ. Νικόλαο Βλασίου ή το πυροφυλάκιο της Καζάρμας και αριστερά κατεβαίνει στον κεντρικό ασφαλτόδρομο προς Μουζάκι ή Πετρίλο.

Η κυβέρνηση του Βουνού

Η ίδρυση της Πολιτικής Επιτροπής Εθνικής Απελευθέρωσης (ΠΕΕΑ), η ‘’κυβέρνηση του βουνού’’ όπως επικράτησε, ορκίστηκε στη Βίνιανη Ευρυτανίας 12 Μαρτίου 1944 με πενταμελή σύνθεση: Ε. Μπακιρτζής (πρόεδρος), Γ. Σιάντος, Ε. Μάντακας, Η. Τσιριμώκος, Κ. Γαβριηλίδης. Ήταν προσωρινή κυβέρνηση από εκπροσώπους του ΕΑΜ και άλλων αντιστασιακών οργανώσεων, που άσκησε νομοθετική και εκτελεστική εξουσία στις ελεγχόμενες από τις αντιστασιακές οργανώσεις περιοχές της χώρας. Η επιμονή του καθηγητή του Παν. Αθηνών Αλέξανδρου Σβώλου να δημιουργήσει γέφυρες μεταξύ ΕΑΜ – ΚΚΕ, πολιτικών κομμάτων και κυβέρνησης του Καΐρου δεν καρποφόρησε, αν και ήταν ο κύριος υποψήφιος για την προεδρία.

Η ίδρυσή της προκάλεσε αντιδράσεις στο εξωτερικό και στο εσωτερικό με τον Θ. Σοφούλη να απαιτεί τη διάλυση της. Σε ένα μήνα η κατάσταση άλλαξε δραματικά και η διαπραγματευτική θέση της ΠΕΕΑ, μετά τα τραγικά γεγονότα της Μέσης Ανατολής (εγκλεισμός ελλήνων στρατιωτών), και της Ελλάδας με τη βίαιη διάλυση του 5/42 τάγματος, έπεσε κατακόρυφα. Ο ανασχηματισμός ήταν αναπόφευκτος.

Στις 18 – 19 Απριλίου 1944 ο Αλέξανδρος Σβώλος ανέλαβε την προεδρία της ΠΕΕΑ με 10 νέα μέλη. Μεταξύ τους ο επίσης καθηγητής του Παν. Αθηνών Α. Αγγελόπουλος, Π. Κόκκαλης, Ν. Ασκουτσής, Στ. Χατζήμπεης κ. ά. Τη νύχτα της 20ης – 21ης Ιουλίου 1944 φτάνει στα Πετρίλια. Το παλιό σχολείο του 1884 γίνεται η νέα έδρα της κυβέρνησης. Η άφιξή του έδωσε ώθηση στις υποθέσεις της ΠΕΕΑ αν και η πρόταση για συμμετοχή στην κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας χωρίς τον Γ. Παπανδρέου, απορρίφθηκε.

Το νομοθετικό της έργο ήρθε τον Αύγουστο του 1944 όταν ψηφίστηκε ο Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ένας νέος θεσμός, ένα ολοκληρωμένο σχέδιο για την Αυτοδιοίκηση με 83 άρθρα (αν εφαρμοζόταν, σήμερα η ορεινή Ελλάδα θα ήταν αλλιώς). Μέχρι τον Σεπτέμβρη, στήριξε τη διοικητική δομή που είχε δημιουργηθεί στην Ελεύθερη Ελλάδα. Το Νοέμβριο του 1944 ψηφίζεται η αυτοδιάλυσή της με τις υπογραφές των: Α. Σβώλου, Γ. Σιάντου, Η. Τσιριμώκου, Ε. Μάντακα, Ν. Ασκούτση, Α. Αγγελόπουλου, Κ. Γαβριηλίδη, Στ. Χατζημπέη.

Βλάσι

Χτισμένο στα 1100μ. υψ. της ανατολικής πλαγιάς της Καράβας σε κατάφυτη από έλατα, οξιές, βελανιδιές τοποθεσία, εντυπωσιάζει και καλωσορίζει πρώτο τους επισκέπτες της Ανατολικής Αργιθέας που έρχονται από το Μουζάκι. Βρίσκεται πάνω στο σημαντικό σταυροδρόμι προς Πετρίλο και Άγραφα και γιαυτό είναι ιδιαίτερα γνωστό στους πεζοπόρους. Από εδώ περνά το ευρωπαϊκό μονοπάτι υπερσυνοριακών διαδρομών Ε – 4 που έρχεται από Αργιθέα (5ω) με κατεύθυνση Πετρίλο (1ω15’) και Βραγγιανά μέσω Κουστέσας Τροβάτου (5ω).

Το κύριο εισόδημα των κατοίκων προέρχεται από την κτηνοτροφία που δεν έχει σχέση με τα παλιά μεγάλα τσελιγκάτα, όμως κρατούν ακόμα 4 – 5000 γιδοπρόβατα και 1000 γελάδια. Από συζητήσεις μάθαμε ότι παλιά υπήρχαν άλλοι δύο συνοικισμοί, ίσως μεγαλύτεροι από το τωρινό χωριό. Ο πρώτος ήταν στη θέση «Στέρπη» όπου σήμερα κείτονται λίγα ερείπια που πιθανά ανήκουν στην εκκλησία του Αγίου Τρύφωνα. Στον δεύτερο, στη θέση «Αλειμματά» θυμούνται τις εκκλησίες του Χριστού, και την τρισυπόστατη; Αγ. Μηνά, Βικεντίου και Βίκτωρα από την οποία σώζονται διάφορα λατρευτικά αντικείμενα στο λαογραφικό μουσείο.

Στην περιοχή των μνημονευόμενων συνοικισμών υπάρχουν ακόμα ερείπια και κτήρια που εικάζεται ότι ήταν φυλακές και διοικητήριο, δίχως να διευκρινίζεται ο ρόλος του τελευταίου. Βέβαιο είναι ότι στη θέση «Αλειμματά» κατοικούσε η μεγάλη οικογένεια των Αλειμματαίων με μεγάλη προσφορά στην ευρύτερη περιοχή. Ανήκαν στο γένος των Σλουτζιάριδων προμηθευτές ονίων (=ψώνια) των παραδουνάβιων ηγεμονιών με σημαντική εμπορική και κοινωνική δραστηριότητα στο χώρο των Βαλκανίων και του Πατριαρχείου. Εμφανίζονται ως κτήτορες εκκλησιών – μοναστηριών στην Αργιθέα και αφιερωτές στο νάρθηκα του καθολικού μονής στο Μπάτκοβο της Βουλγαρίας (1643).

Αξιοθέατα του χωριού είναι το Λαογραφικό Μουσείο (βλ. ενότητα Πολιτισμός), στην πλατεία, δίπλα από τον ναό του Αγ. Ιωάννη Πρόδρομου, που κάνει υπερήφανους όλους τους κατοίκους, η Ι. Μ. Βλασίου αφιερωμένη στο Γενέσιο της Θεοτόκου, και το πανέμορφο φαράγγι Τυρολόγου όπου το καλοκαίρι το ψάρεμα είναι στις πρώτες προτεραιότητες των ντόπιων. Μια ωραία διαδρομή που διασχίζει ελατόδασος ξεκινά από το μοναστήρι συνεχίζει, ανεβαίνει ψηλότερα (1400 – 1500μ. υψ.) και βγαίνει στον χωματόδρομο για το διάσελο «Αέρας» του Τύμπανου όπου αριστερά προς Αργιθέα ή στο διάσελο Αγ. Νικολάου (δεξιά προς Μουζάκι) Σύνολο 7,4 χλμ. 

Info 6: Η μονή Βλασίου, βρίσκεται σε ένα πανέμορφο πλάτωμα μιας εξ ίσου γοητευτικής ελατοσκέπαστης πλαγιάς της Καράβας, 2 χλμ. χωματόδρομο από το Βλάσι. Ίσως προϋπήρχε του 1639, ημερομηνία που αναγνωρίζεται με πατριαρχικό σιγίλλιο σε σταυροπήγιο. Από το συγκρότημά της σώζεται το καθολικό, αφιερωμένο στο Γενέσιο της Θεοτόκου, και μια νεώτερη αποθήκη – μαγειρείο χτισμένη στη θέση των κελλιών. Εντός του ναού υπάρχουν οι τοιχογραφίες (1644), η επιγραφή της ιστόρησης από τους ζωγράφους Ιωάννη και Ιωάννη και το απλό ξυλόγλυπτο τέμπλο.  (Επισκέψιμη κατόπιν συνεννόησης με τον υπεύθυνο κ. Κώστα Αναστασίου 2445031766, 6977738973).

Περισσότερες πληροφορίες για την ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ και τη ΔΥΤΙΚΗ ΑΡΓΙΘΕΑ
αντλήστε από την ενδεικτική Βιβλιογραφία – Αρθρογραφία

Α’   Αυτοτελή Βιβλία – Εργασίες

  • Αναστάσιου Κ. Ορλάνδου, Σταχυολογήματα εκ μονών της Πίνδου, Α.Β.Μ.Ε. 5, 1939 – 1940.
  • Αναστάσιου Α. Γούναρη, «Μια συντεχνιακή συνθηματική γλώσσα της Δυτικής Θεσσαλίας: τα «κουδαρίτικα» της Δρακότρυπας». Θεσσαλικά Χρονικά τ.10, 1971.
  • Χριστόφορου Γραμμένου, Ι. Μ. Παναγία η Κατουσιώτισσα, Αθήναι 1976.
  • Μάρκου Α. Γκιόλια, Συμβολή στην Ιστορία του κοινωνικού και πολιτισμικού χώρου της Ευρυτανίας και των Αγράφων κατά την τουρκοκρατία, Αθήνα 1986.
  • Χρήστου Μ. Μιλήτση, Άγραφα Καρδίτσα Μεσενικόλας, αυτοέκδοση Καρδίτσα 1997.
  • Μπάμπη Ιντζεσίλογλου, Λεωνίδας Π. Χατζηαγγελάκης στο συλλογικό: Άγραφα, Εκκλησίες και Μοναστήρια, Αρχ. Χώροι, Παρ.κτίσματα, (λεύκωμα), Καρδίτσα 1999.
  • Νίκου Κ. Χόντζια, Πετρίλο, αυτοέκδοση Αθήνα 1999.
  • Μάρκου Α. Γκιόλια, Ιστορία της Ευρυτανίας στους Νεότερους χρόνους (1393 – 1821), Πορεία 1999.
  • Χρήστου Β. Γλέζου, Το Λιάσκοβο (Πετρωτό Καρδίτσας) και η ευρύτερη περιοχή της Πίνδου, Αθήνα 1999.
  • Γιάννη Α. Καρατζόγλου, Ναοί Αθωνίτικου τύπου στα Θεσσαλικά Άγραφα 16ος – 18ος αι., Διδ. διατριβή, Αθήνα 2002.
  • Μάρκου Α. Γκιόλια, Παραδοσιακό δίκαιο και οικονομία του τσελιγκάτου, Πορεία 2004.
  • Ηλία Δ. Μπαλάνου, Το Ανθηρό Καρδίτσης (ή Μπουκοβίτσα) και η περιοχή της Αργιθέας, τ. Α’ + Β’, Ανθηρό Καρδίτσης 2006.
  • Συλλογικό, Μνημεία του Νομού Καρδίτσας (επιμ. Ευαγ. Τσουγκαράκη) Οδοιπορικό στα μνημεία του νομού Καρδίτσας, Νομαρχία Καρδίτσας, Καρδίτσα 2007.
  • Βασίλη Ν. Μαγόπουλου, Σχολεία και δάσκαλοι της περιοχής Καρδίτσας από την Τουρκοκρατία έως το 1920, αυτοέκδοση, Καρδίτσα 2007.
  • Σταυρούλας Σδρόλια – Αλ. Ζούκας, Ιερά μονή Σπηλιάς Αργιθέας Αγράφων, έκδοση Ι. Μ. Σπηλιάς 2008.
  • Ιωάννης Κ. Τσιουρής, Οι τοιχογραφίες της Μονής Αγίας Τριάδος Δρακότρυπας (1758), Διδ. διατριβή,  Ελληνικά Γράμματα 2008.
  • Νίκου Κ. Χόντζια, Το μοναστήρι του Πετρίλου, αυτοέκδοση Αθήνα 2008.
  • Άγγελου Σινάνη, Μονές Αγράφων, στο: Μοναστήρια και Προσκυνήματα της Ελλάδας τ.10 Πήγασος εκδοτική Α.Ε. Αθήνα 2009.
  • Σταυρούλας Σδρόλια, Οι τοιχογραφίες του καθολικού της Μονής Πέτρας (1625) και η ζωγραφική των ναών των Αγράφων το 17ο αιώνα», Διδ. διατριβή, Ιωάννινα 2000 (υπό έκδοση) εκδοτικός οίκος Μυγδονία.
  • Β. Μπούρα, ΠΕΕΑ, στο blog του συγγραφέα: bouraspeea.blogspot.com/2007/12/blog-post.html

Β’  Αφιερώματα περιοδικών

  • Ιεζεκιήλ Βελανιδιώτη (Μητροπολίτης Θεσσαλιώτιδος και Φαναριοφερσάλων), «Αι Μοναί της Πίνδου», Θεολογία 6, 1928, Θεολογία 7, 1929.
  • Ιεζεκιήλ Βελανιδιώτη, (Μητροπολίτης Θεσσαλιώτιδος και Φαναριοφερσάλων), «Οι κτήτορες της Ι. Μ. Βλασίου», περ. Ελληνικά τ.5, 1932, του ιδίου: «Η Ι.Μ. Βλασίου» περ. Ελληνικά τ.6; Σύμμεικτα 1933.
  • Γιάννη Α. Καρατζόγλου, «Η Μονή Αγίας Τριάδος Δρακότρυπας (Σκλάταινας)» Εκκλησίες στην Ελλάδα μετά την Άλωση 2, Ε.Μ.Π. Αθήνα 1982.
  • Τιμολέων Ν. Βλάχος, «Το Μοναστήρι του Βλασίου της Αργιθέας», Θεσσαλικό Ημερολόγιο, τ.6, 1984.
  • Λεωνίδα Π. Χατζηαγγελάκη, «Αθαμανία – Αργιθέα (Κνίσοβο)», περ. Αρχαιολογία τ.34, Αφιέρωμα στη Θεσσαλία, Μάρτιος 1990.
  • Γιάννη Α. Καρατζόγλου, «Ναοί με σταυρεπίστεγη ή παραπλήσια κάλυψη στα Θεσσαλικά Άγραφα» Εκκλησίες στην Ελλάδα μετά την Άλωση 5, Ε.Μ.Π. Αθήνα 1998.
  • Σταυρούλα Σδρόλια, «Παραστάσεις κτητόρων στα μνημεία των Αγράφων», περ. Αρχαιολογία τ.34 Μάρτιος 1990.
  • Βασίλη Τάκη, «Ο νερόμυλος και ο ρόλος του στη ζωή του χωριού», Βασίλη Καμπά, «Αργιθεάτες Ταχυδρόμοι»Καρδιτσιώτικα Χρονικά τ.I, Καρδίτσα 1995.
  • Καρδιτσιώτικα Χρονικά τ.1, Καρδίτσα 1995.
  • Αντώνη Η. Αντωνίου, «Ιστορική αναδρομή της τοπικής αυτοδιοίκησης στην Ελλάδα και στο νομό Καρδίτσας», Καρδιτσιώτικα Χρονικά, τ.ΙΙΙ, Καρδίτσα 1997.
  • Ζερμαίν Αλεξάκη, «Αργιθέα Μοναδική» περιοδικό ΓΕΩ τ.61 έκδοση «Ελευθεροτυπία» Ιούνιος 2001.
  • Γιάννη Πίκουλα, Οδικό δίκτυο και άμυνα: Η δίοδος της Παλαιοκαρυάς Τρικάλων, Τρικαλινά τ.23ος, έκδοση του Φ.Ι.ΛΟ.Σ, Τρίκαλα 2003.
  • Λεωνίδα Π. Χατζηαγγελάκη, «Ανασκαφικά ευρήματα από την Αργιθέα», Θεσσαλικό Ημερολόγιο, τ.46, Λάρισα 2004.
  • Βασίλη Κ. Σπανού, «Δύο Πατριαρχικά έγγραφα για τη μονή του Βλασίου των Αγράφων», Θεσσαλικό Ημερολόγιο, τ.45, Λάρισα 2004.
  • Κώστα Α. Παίση, «Η Καταστροφή της Καρύτσας απ’ τον Σκόνδρα πασά στα 1823» Καρδιτσιώτικα Χρονικά τ.VIII, Καρδίτσα 2005.
  • Θεόφιλου Μπασγιουράκη, «Η Ορεινή Χώρα της Αργιθέας» περιοδικό Ελληνικό Πανόραμα, τ.49 Ιανουάριος – Φεβρουάριος 2006.
  • Θεόδωρου Νημά, «Τα απελευθερωτικά κινήματα στη Θεσσαλία κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας», στο συλλογικό έργο: Θεσσαλία (επιμ. Αίγλη Δημόγλου), τ.Α’, Λάρισα 2006.
  • Λάζαρου Δεριζιώτη, «Παράθεση στοιχείων της τοπικής ιστοριογραφίας των Αγράφων» πρακτικά Α’ συνεδρίου «Η Αργιθέα στην Τουρκοκρατία ως τον 19ο αιώνα» Λεοντίτο 2007.
  • Βασίλη Κ. Σπανού, «Ιστορικά στοιχεία για τους οικισμούς Ανθηρό, Δροσάτο, Μεσοβούνι και Πετρίλο» και  «Ιστορικά στοιχεία για τους οικισμούς Ελληνικά, Κουμπουριανά, Λεοντίτο, και Πετρωτό» (1454/55 – 1659)» πρακτικά Α’ συνεδρίου «Η Αργιθέα στην Τουρκοκρατία ως τον 19ο αιώνα» Λεοντίτο 2007.
  • Γιάννη Καρατζόγλου, «Εκκλησίες τύπου ξυλόστεγης βασιλικής με χορούς στην Αργιθέα» πρακτικά Α’ συνεδρίου «Η Αργιθέα στην Τουρκοκρατία ως τον 19ο αιώνα» Λεοντίτο 2007.
  • Σταυρούλα Σδρόλια, «Η εκκλησιαστική ζωγραφική της Αργιθέας», πρακτικά Α’ συνεδρίου «Η Αργιθέα στην Τουρκοκρατία ως τον 19ο αιώνα» Λεοντίτο 2007.
  • Γιάννη Καρατζόγλου, «Εκκλησίες τύπου ξυλόστεγης βασιλικής με χορούς στην Αργιθέα» πρακτικά Α’ συνεδρίου «Η Αργιθέα στην Τουρκοκρατία ως τον 19ο αιώνα» Λεοντίτο 2007.
  • Μαντζιούρα Φιλιώ – Λάμπρος Γ. Τσιβόλας: Λεοντίτο: από πρωτεύουσα των Αγράφων και του Καραισκάκη στην … Τουρκική κυριαρχία, πρακτικά Α’ συνεδρίου «Η Αργιθέα στην Τουρκοκρατία ως τον 19ο αιώνα» Λεοντίτο 2007.
  • Θοδωρής Αθανασιάδης, «Αργιθέα η επέλαση των Βουνών» περιοδικό ΓΕΩ τ.470 έκδοση «Ελευθεροτυπία» Απρίλιος 2009.
  • Κώστα Μανάκου, Γεωλογικός χάρτης Ελλάδος 1:50.000, φύλλο Μυρόφυλλο, έκδοση ΙΓΜΕ 1993.

Γ’  Άρθρα σε εφημερίδες

  • Χρίστος Κόφφας, «Στα μονοπάτια του θριάμβου και της Τραγωδίας» εφημ. Αθηνών Ριζοσπάστης, Παρασκευή 6 Ιανουαρίου 2006.
  • Άλκης Ρήγος, «Αλέξανδρος Σβώλος: Η συμβολή του στην επιστήμη και την πολιτική», εφημ. Αθηνών Αυγή (φ.9692) Κυριακή 30 Απριλίου 2006.
  • Ντίνος Κιούσης, «Σε Αργιθέα και στ’ άλλα χωριά», εφημερίδα Αθηνών Καθημερινή (ε.90ο φ.27089) Σάββατο 31/1/09. 

ΚΑΡΔΙΤΣΑ

ΔΗΜΟΣ ΑΡΓΙΘΕΑΣ

Κείμενο - Διαφάνειες: Άγγελος Σινάνης e – mail: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

© Οκτώβριος 2008

Διαδρομές Off Road

ΑΥΧΕΝΑΣ «ΑΕΡΑΣ» ΤΥΜΠΑΝΟΥ – ΑΓ. ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΒΛΑΣΙΟΥ – ΚΑΖΑΡΜΑ 

Ωραία, σύντομη ορεινή διαδρομή σε δύο σκέλη, κινείται στις ισοϋψείς από 1600 έως +1900μ. κάτω από την φαινομενικά απρόσιτη κορφή Καράβα (2184 μ. υψ.). Βολεύει ιδιαίτερα όσους θέλουν σύντομα να φτάσουν στα χωριά της Ανατολικής Αργιθέας χωρίς να επαναλάβουν τη διαδρομή προς Μουζάκι. Η είσοδος γίνεται στον αυχένα «Αέρας» του Τύμπανου ακολουθώντας τον πετρώδη δρόμο έως το 3,6 που δεξιά δστ. οδηγεί στο Πετροχώρι (+/- 11,00 χλμ.). Στο 2,3 πάλι δεξιά δστ. οδηγεί στην Ι. Μ. Παναγίας (Γενέθλιον Θεοτόκου) και κατόπιν στο Βλάσι. (+/- 9,2 χλμ.) Σε άλλα δύο χλμ. επί του κεντρικού χωματόδρομου φτάνετε στην άσφαλτο για Βλάσι (δεξιά) και Μουζάκι (αριστερά). Σύνολο 7,9 χλμ. 

Απέναντί σας, ο Άγιος Νικόλαος στον ομώνυμο αυχένα όπου ξεκινά το δεύτερο σκέλος της διαδρομής προς Καζάρμα (1977 μ. υψ.) με το παλιό εγκαταλειμμένο πυροφυλάκιο και την εκπληκτική θέα προς τη λίμνη Πλαστήρα. Δίπλα από την εκκλησία ξεκινά ο δρόμος και στα 2,00 χλμ. υπάρχει ξύλινη σίτα για τα γελάδια. Ανοίχτε την, περάστε και κλείστε την πίσω σας. Αμέσως μετά υπάρχει δστ. δεξιά που βγάζει στα Αργυραίικα του Πετρίλου σε 5,5 χλμ. Αγνοήστε την, και στο 3,8 να πάτε αριστερά, (ευθεία, μέσα από ένα δαιδαλώδες δίκτυο δασικών βγαίνει στη Φυλακτή λίμνης Πλαστήρα) και σε 2,9 χλμ. είστε στο πυροφυλάκιο (1977μ. υψ.). Από εδώ, έχετε οπτική επαφή με το δεύτερο πυροφυλάκιο της κορφής Προφήτης Ηλίας. Σύνολο 6,7 χλμ. (20’).

ΚΑΡΥΑ – ΚΟΥΜΠΟΥΡΙΑΝΑ

Εκπληκτική διαδρομή στις δυτικές εξάρσεις Παλιομάντρι – Κερασιές της πανύψηλης Καράβας, ξεκινά με τσιμεντόδρομο από τον οικισμό της Καρυάς με την εκκλησία του Αγίου Νικολάου και την επιβλητική θέα προς το ποτάμι. Κινήστε συνεχώς στον κεντρικό δρόμο περνάτε την 1η δστ. αριστερά (0,9μ.) προς Αγίους Αποστόλους (3.9 χλμ.) συνεχίζοντας προς το ξωκλήσι του Αγ. Γεωργίου. Στο 2,4 να πάτε δεξιά προς Άγ. Γεώργιο που φτάνετε αμέσως (3,7χλμ.) Ο δρόμος ανηφορίζει και στο 4,1 περνάτε τον αυχένα.

Από εδώ και κάτω η ομαλή διαδρομή ενθουσιάζει μια που κινείται σε ανοιχτό ορίζοντα με θέα τα κατάφυτα από τη βλάστηση βουνά, ενώ κάτω, βαθιά στο φαράγγι κυλάει το Κουμπουργιανίτικο ρέμα. Σε πλάτωμα, στην απέναντι μεριά του φαραγγιού, διακρίνεται η Ι. Μ. Κώστη. Αφήνετε το εικονοστάσι του Αγ. Φανουρίου (9,2 χλμ.) πίσω σας και στο 9,4 να πάτε αριστερά, ανεβαίνοντας τη ράχη του Κουκουρέλου (1434ψ. υψ.) προς Κουμπουριανά. Και ευθεία να οδηγήσετε πάλι σε δστ. για το χωριό θα βγείτε αλλά κάνετε κύκλο. Στο 10,4 υπάρχει δστ. για το ξωκλήσι του Αγ. Γεωργίου (+ 200μ.) ενώ σε άλλα 500μ. υπάρχει αριστερή δστ. για Αποστολέικα όπου έχετε οπτική επαφή με τα Κουμπουριανά. Η συνέχεια του δρόμου καταλήγει στην πλατεία. Σύνολο 11,1 χλμ. (50’).

Info: Η τρίτη από τις τρείς άγνωστες διαδρομές (Καρυά – Κουμπουριανά) που αναφέραμε στην αρχή της ενότητας «Διαδρομές Δυτικής Αργιθέας».  Είναι η συντομότερη οδός που ενώνει την Δυτική με την Ανατολική Αργιθέα, παρακάμπτοντας όλη τη διαδρομή από Πευκόφυτο.

ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΗ ΑΝΘΗΡΟΥ – ΣΤΟΥΡΝΑΡΕΪΚΑ ΤΡΙΚΑΛΩΝ

Δύο διαδρομές, κρυφές θα τις λέγαμε, αν δεν ήταν γνωστές στους πεζοπόρους φυσιολάτρες που συχνά τις διασχίζουν, προσεγγίζοντας ή αναχωρώντας από τα χωριά της Δυτικής Αργιθέας. Θεαματικές κορφές, γάργαρα ποτάμια, ένα θαυμάσιο φυσικό περιβάλλον ανέγγιχτο από το χρόνο, σε ένα απόλυτα ορεινό τοπίο.

Ορεινή διαδρομή, μέχρι πρόσφατα χωματόδρομος, που κινείται ανάμεσα από 1000 έως 1400μ. Ξεκινάτε μηδενίζοντας από την εκκλησία της Μεταμόρφωσης στο ομώνυμο χωριό και με συνεχείς ανοιχτές στροφές ανεβαίνετε την πλαγιά στο Ξεροβούνι, αφήνοντας πίσω δεξιά τη δστ. για Μπακογιανέικα (900μ.). Περνάτε τη Μπακογιανέικια στάνη, σημείο με πολύ ωραία θέα στους συνοικισμούς Μεταμόρφωση και Λαγκάδι, μέχρι τον αυχένα (6,1 χλμ.) που κατηφορίζοντας μπαίνετε σε δάσος ελάτης – οξιάς. Εναλλασσόμενο μαγικό τοπίο κατηφορίζει στις πλαγιές της Τσούκας μέχρι που βγαίνει στον κεντρικό ασφαλτόδρομο (11,2 χλμ. 30’) για Στουρναρέικα – Τρίκαλα ή Μουζάκι (δεξιά) ή για Μεσοχώρα – Άρτα (αριστερά). Σε 100μ. προς Μεσοχώρα υπάρχει άλλος χωματόδρομος που επιστρέφει στην Αργιθέα μέσω του βιότοπου Κατούνας (7,3 χλμ.) Ελληνικά (16,2 χλμ.), Καλή Κώμη (22,2 χλμ.).

ΕΛΛΗΝΙΚΑ – ΣΤΟΥΡΝΑΡΕΙΚΑ ΤΡΙΚΑΛΩΝ

Ορεινή διαδρομή που θα παραμείνει αρκετά χρόνια χωματόδρομος. Κινείται από 1100 έως +1500μ. υψ. διασχίζοντας τμήματα ψευδοαλπικής ζώνης και μια πανέμορφη δασώδη έκταση μοναδικής σε χλωρίδα. Από την πλατεία των Ελληνικών (υπάρχουν πινακίδες) ξεμακραίνετε ανηφορίζοντας το Μαυροβούνι μέχρι που βλέπετε το χωριό από ψηλά. Στον αυχένα Τσιούτου Λάκα +/- 6 χλμ. υπάρχει δστ. που βγαίνει εύκολα και κατηφορικά στο Βαλκάνο (4,2 χλμ.) και από εκεί Πολυνέρι - Μυρόφυλλο – Άρτα (αριστ.) ή Μοσχόφυτο κεντρικός δρόμος για Μεσοχώρα - Άρτα (αριστ), Τρίκαλα (δεξιά).

Εσείς θα πάτε δεξιά. Από τη δστ. για Βαλκάνο και πάνω διασχίζετε τον καταπληκτικό βιότοπο Κατούνας, έναν κλειστό χώρο στη βόσκηση και σε όποια ανθρώπινη δραστηριότητα με μεγάλη ποικιλία βοτάνων εξαιρετικού φυτολογικού ενδιαφέροντος. Πάνω στη διαδρομή, στους πρόποδες του υψώματος «Τούρλα» (1780μ. υψ.) είναι το ορειβατικό καταφύγιο (16,2 χλμ.) στη θέση «Μαγγανιάρα» (1500μ. υψ.) ενώ ένα χλμ. παρακάτω συναντάτε δεξιάς σας το χωματόδρομο αρχικά,  μονοπάτι αργότερα που βγάζει στη Μεταμόρφωση Ανθηρού (7 χλμ. 2ω30’). Η συνέχεια διασχίζει πανέμορφο δάσος ελάτης και βγαίνει στον κεντρικό ασφαλτόδρομο για Στουρναρέικα – Πύλη (δεξιά) ή Μεσοχώρα – Άρτα (αριστ.) Σύνολο 23,5 χλμ.

ΣΤΕΦΑΝΙΑΔΑ – ΚΕΔΡΑ

Καλοκαιρινή σύντομη διαδρομή επί το πλείστον σε ελατόδασος κινείται στην ισοϋψή των 1100 – +1400μ. υψ. Προτείνεται και βολεύει όσους έρχονται ή φεύγουν από Πελοπόννησο γιατί βγαίνει εύκολα μέσω Κέδρων ή Πρασιάς στη Βούλπη, τη Δυτική Φραγγίστα και την Ε.Ο. Καρπενησίου – Αγρινίου. Πολυσύχναστη οδός τα παλιά χρόνια, ένωνε τα χωριά των Δυτικών Αγράφων (Πρασιά – Κέδρα – Ραπτόπουλο) τα χωριά του Δήμου Αχελώου (Καταφύλλι – Αργύρι) με την Αργιθέα την Καρδίτσα και την Αιτωλοακαρνανία. Ειδικά για την τελευταία υπήρξε ο μοναδικός δρόμος για το πέρασμα των κοπαδιών για τα χειμαδιά της. 

Ξεκινά 2 χλμ. πριν το κέντρο της Στεφανιάδας (υπάρχει πινακίδα «Κέδρα») όπου μηδενίζετε. Στο 1,5 υπάρχει δστ. δεξιά που επιστρέφει στη Στεφανιάδα, ενώ αριστερά  ανεβαίνει με συνεχή καγκέλια τις πλαγιές της Κρούνας (1652μ. υψ.). Στο 1ο χλμ. αγνοείτε τη δστ. που πάει στις καλύβες «Αρβανίτη» και συνεχίζετε αριστερά. Κατηφορίζοντας βλέπετε απέναντι την Τσουρνάτα (1881μ. υψ.) συναντώντας το θορυβώδες ρέμα του Πλατανιά και τις καλύβες στα Γερατάλωνα και το Γάβρο.  Στο +/- 13,8 χλμ. η δστ. οδηγεί αριστερά στους Μεταξάδες και την Πρασιά (5 χλμ.) και δεξιά στα Κέδρα (5,4 χλμ.). Σύνολο για Κέδρα 18,8 χλμ.

ΣΤΕΦΑΝΙΑΔΑ – ΜΑΡΑΘΟΣ

‘’Ντροχιάσ(τι)καν τα γίδια’’, που σημαίνει ότι είναι τόσο απότομο, πετρώδες, το τμήμα του βουνού που πήγαν, και ‘’δεν βγαίνουν’’, δεν περνάνε. Τώρα όμως…… τα ‘’μοντέρνα’’ μηχανοκίνητα, ‘’περνάνε’’. Δεύτερη καλοκαιρινή διαδρομή, κινούμενη στα 1000 με 1500μ. υψ. Ακολουθεί ψηλότερη χάραξη από αυτή που περνά στη Μονή Κώστη και στο Αετοχώρι με την ίδια κατεύθυνση και κατάληξη, τον συνοικισμό Μάραθο Στεφανιάδας, τον Μάραθο (τέως Αραχωβίτσα) και τα Βραγγιανά (τέως Κατούνα ή ‘’Μικρά’’ Βραγκιανά) ή τη γέφυρα Κοράκου. Φεύγει μέσα από τη Στεφανιάδα περνά το ξωκλήσι της Αγ. Παρασκευής, τη θέση  «Πηγάδια» (άλλοτε ανεπτυγμένος συνοικισμός), το απότομο χαώδες τμήμα με τις κατολισθήσεις - καταπτώσεις και την πολύ ωραία θέα της λίμνης, βγαίνοντας στη θέση «Ισιώματα».  Εδώ παλιά είχαν σε αναβαθμούς (φαίνονται ακόμα) τις καλλιέργειες του χωριού, ενώ υπήρχαν και σπίτια, τα οποία σάρισαν μετά την μεγάλη κατολίσθηση (ένα από αυτά έμεινε στη θέση «Κεραμαριό»).

Λίγο μετά, συναντάτε τις βρύσες – ποτίστρες στο Κεραμαριό και ψηλότερα την Ιτιά, δίπλα στο ομώνυμο ρέμα. Συνεχίζοντας, περίπου στα 1450μ. υψ. ,ανάμεσα στην κορφή Πύργος (1642μ. υψ.) και τη θέση «Σκάλα» (1500μ. υψ.) αρχίζετε να κατηφορίζετε με συνεχείς επαναλαμβανόμενες στροφές μέχρι τον κεντρικό ασφαλτόδρομο. Σύνολο 11,3 χλμ. Από εδώ, δεξιά βγαίνει στη γέφυρα Κοράκου (+/-8,00 χλμ.) και αριστερά Μάραθος Στεφανιάδας (Γ’) και Μάραθος (+/- 6,1 χλμ.). Επειδή η διαδρομή ξεμακραίνει αρκετά από κατοικημένα μέρη να ξέρετε ότι στη γέφυρα Κοράκου λειτουργεί όλο το χρόνο η ταβέρνα «ο Αχελώος» του Βασίλη και της Ελένης (βλ. ενότητα Φαγητό).

ΚΑΡΔΙΤΣΑ

ΔΗΜΟΣ ΑΡΓΙΘΕΑΣ

Κείμενο - Διαφάνειες: Άγγελος Σινάνης e – mail: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

© Οκτώβριος 2008

Ανακαλύψεις

Το καφενείο του Μπακογιάννη

Είναι δεν είναι 100 μέτρα από την πηγή «Χωμένη» του συνοικισμού Μεταμόρφωσης Ανθηρού. Θα λέγαμε μοναδικό, αλλά είναι λίγο για την ιστορία του. Αναφερόμαστε στο παλιό πετρόχτιστο καφενεδάκι του μπαρμπα-Αλκιβιάδη Μπακογιάννη που το άνοιξε το 1955 συντροφιά με την κυρα- Δέσποινα, τη γυναίκα του.

Άλλοτε πέρασμα όλων των κατοίκων, εμπόρων και ταξιδιωτών, ένα μεγάλο παντοπωλείο της εποχής, είχε ότι μπορούσε να ζητήσει ο απλός κάτοικος του χωριού. Εκτός από τρόφιμα διέθετε παπούτσια, ρούχα, υφάσματα όλα με κόπο φερμένα από την Πύλη Τρικάλων, αφού ήταν πιο κοντά από το Μουζάκι. Η μεταφορά το εμπορευμάτων γινόταν από κακοτράχαλα μονοπάτια. Τα μουλάρια και οι άνθρωποι, γυναίκες και άντρες όλοι ζαλιγκωμένοι μέχρι το βράδυ που ξεκουράζονταν στο χάνι του μπάρμπα - Στέφου Γώγου στην Παλιοκαρυά. «…το πρωί αφήναμε κάτι πενταροδεκάρες πίναμε το τσαγάκι μας ή τον καφέ, σε μια εποχή που δεν είχαν όλοι να αγοράσουν, φορτωνόμαστε πάλι στην πλάτη μέχρι το χωριό. Άλλοι με μουλάρια άλλοι με ντορβάδες ή δισάκια μπρός πίσω… και ήταν όλο ανηφόρα. Δύσκολα χρόνια αλλά τα καταφέραμε, μεγαλώσαμε τέσσερα παιδιά και ένα κορίτσι. Σήμερα είμαι 81 χρονών αλλά ακόμα το παλεύω κι’ ας μου λείπει η Δέσποινα».

Ο μπαρμπα-Αλκιβιάδης θα σας φτιάξει από καφεδάκι, μέχρι μεζεδάκια για τσιπουράκι λουκάνικο, τυράκι, ομελέτα, αν έχει ντόπια αυγά ή κάτι πικάντικο για το δρόμο. Το προτείνουμε ανεπιφύλακτα (τηλ.2445031214).

Το φαράγγι Κώστιανο Αχελώου

Εξαιρετικά ενδιαφέρουσα και σύντομη (40’) η διάσχιση του φαραγγιού Κώστιανο μέχρι κάτω στα δροσερά νερά του Αχελώου για κολύμπι ή ψάρεμα σε ένα πραγματικά θεαματικό καταφύγιο για όσους αποζητούν τη γαλήνη. Όπως πολλά από τα φαράγγια μας διαθέτει αξιόλογη μικροχλωρίδα με δεκάδες φυτά – βότανα, όπως το διάσημο σκορπίδι (Ceterach officinarum), και εντυπωσιακό αριθμό από μικροπούλια. Ο πλούτος του όμως δεν εξαντλείται σε αυτά που είναι ορατά, και είναι πράγματι εντυπωσιακά, αλλά απλώνεται και στα μεγάλα θηλαστικά που δεν βλέπουμε, όπως η Αρκούδα ή ο λύκος που συχνά πυκνά εμφανίζονται σε όλη την περιοχή.

Επίσης, υπάρχουν πραγματικοί θησαυροί για την επιστήμη, αθέατοι στον μη ενημερωμένο επισκέπτη, όπως ότι αυτό το φαράγγι διαθέτει κάτι μοναδικό, που δεν το συναντάμε συχνά. Το ρέμα του, που αυξάνει τη ροή του όσο πλησιάζει στον Αχελώο, διασχίζει όλους τους Γεωλογικούς σχηματισμούς της γεωτεκτονικής ζώνης Ωλονού – Πίνδου, ηλικίας από 225 εκατ. περίπου έως 40 εκατ. περίπου. Διαθέτοντας υψηλή βιοποικιλότητα και ταυτόχρονα μεγάλο γεωλογικό ενδιαφέρον πιστεύουμε ότι ο δήμος πρέπει να κινήσει τις διαδικασίες για να προστατευτεί από τις όποιες επεμβάσεις.

Η πρόσβαση είναι εύκολη 4,2 από Καλή Κώμη προς Πετρωτό και 8,2 από Πετρωτό Καλή Κώμη. Από εκεί ακολουθείστε τα βέλη. Περνάτε δίπλα από λιθόκτιστη μάντρα – αναβαθμίδα πεζοπορώντας κατηφορικά από ανατολή προς δύση μέσα από το πυκνό δάσος δίπλα και ψηλότερα από το ρέμα. Σε 10’ θα είστε στην κοίτη του κατηφορίζοντας προς το στενότερο σημείο, εκεί που στρίβει δεξιά (25’) προς την έξοδο και τον ποταμό Αχελώο (40’).

Ο Άγιος Νικόλαος με το πώρινο τέμπλο

Ο πωρόλιθος, αυτό που στη λαϊκή οικοδομική ορολογία λέγεται πουρί ή πωρί είναι ασβεστολιθικό πέτρωμα που λαξεύεται εύκολα. Πώρινους κίονες, πλαίσια, πλάκες, παράθυρα, κωδωνοστάσια, τόξα, υπέρθυρα, αρχιτεκτονικά μέλη, διακοσμήσεις: γείσα, σταυρούς, αετώματα κ.ά, γνωρίζαμε, αλλά ολόκληρο πώρινο τέμπλο προκαλεί έκπληξη και γι’ αυτό θαυμασμό.

Πραγματική αποκάλυψη είναι ο ενοριακός ναός στην Καλή Κώμη αφιερωμένος στον άγιο Νικόλαο αρχιεπισκόπου Μύρων της Λυκίας. Σύμφωνα με επιγραφή χτίστηκε το 1917 και σύμφωνα με προφορική μαρτυρία ήταν Πραμαντιώτες οι χτίστες. Αρχικά χτίστηκε με πέτρινο τρούλο. Μόλις οι μαστόροι του τελείωσαν, γρήγορα πληρώθηκαν και αναχώρησαν νύχτα από το χωριό.

Το πρωί ο τρούλος είχε πέσει. Οι κάτοικοι κατάλαβαν τότε την άμεση φυγή. Τρέχοντας, τους πρόλαβαν στο Μυρόφυλλο και τους έφεραν πίσω. Στο νέο χτίσιμο χρησιμοποίησαν το πωρί ώστε να ελαφρώσει η κατασκευή. Δεν διευκρινίζεται τίποτε για το τέμπλο, το οποίο ο πληροφορητής μας Αλκιβιάδης Σκύλας λέει ότι χτίστηκε μεταγενέστερα, άγνωστο πότε. Υποθέτω, ότι μετά την πληρωμή των μαστόρων, τη δεύτερη φορά, η κοινότητα, πιθανόν από οικονομική δυσπραγία, δεν κάλεσε κάποιον ξυλογλύπτη προτιμώντας τον πωρόλιθο που αφθονεί στην περιοχή και είχαν χρησιμοποιήσει οι Πραμαντιώτες μαστόροι.

Έτσι αυτοί, έγιναν η αιτία για τη δημιουργία από άλλους, τεχνίτες που γνώριζαν από γλυπτική, αυτού του περίτεχνου τέμπλου.  

 ΚΑΡΔΙΤΣΑ

ΔΗΜΟΣ ΑΡΓΙΘΕΑΣ

Κείμενο - Διαφάνειες: Άγγελος Σινάνης e – mail: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

© Οκτώβριος 2008

Διαμονή – Εστίαση Δήμου Αργιθέας

ΔΙΑΜΟΝΗ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΑΡΓΙΘΕΑΣ

Πολύδροσο Πετρίλου

Ενοικιαζόμενα Δωμάτια (2445031701, 6972171217). Στον πρώτο συνοικισμό των Πετριλιών καθώς έρχεστε από το Βλάσι. Ο Κων. Γαντζούδης διαθέτει τρία φωτεινά δωμάτια με ωραία θέα, εξοπλισμένα με τα απολύτως απαραίτητα και κεντρική θέρμανση. Στο ισόγειο λειτουργεί ταβέρνα – ψησταριά που διατηρεί ο ίδιος. 

Βλάσι

Ενοικιαζόμενα Δωμάτια (2445031717, 6974433764). Στην κατάφυτη είσοδο του χωριού βρίσκονται τα δύο δωμάτια του Σταύρου Σπανού. Εξοπλισμένα με τα άκρως απαραίτητα, κεντρική θέρμανση και κουζίνα αρμόζουν περισσότερο σε παρέες που θα χρησιμοποιήσουν το Βλάσι σαν ορμητήριο για την εξερεύνηση της περιοχής. Ο ιδιοκτήτης έχει και το βενζινάδικο της περιοχής.

Πευκόφυτο

Ξενοδοχείο «Κουτσικουρή» (6974193048, 6979224658 – 59). Βρίσκεται σε θαυμάσιο φυσικό τοπίο στο 15ο χλμ Μουζακίου – Ι. Μ. Σπηλιάς μετά το Πευκόφυτο. Σύγχρονο συγκρότημα με παραδοσιακούς τόνους. Μεγάλοι και φωτεινοί εσωτερικοί χώροι, βεράντα με θέα το φαράγγι της Οξιάς και τον Τύμπανο. Τέσσερα κομψά δίκλινα δωμάτια και έξι σοφίτες. Το πρωινό continental σε μπουφέ στην ευρύχωρη αίθουσα του λόμπι.

Λεοντίτο

«Ντελιδίμι» (2445032094, 6976420865). Στο κέντρο του χωριού, προτείνεται σαν ορμητήριο για τη γνωριμία με την ανατολική Αργιθέα. Καινούργιος ξενώνας (2006) του Χαράλαμπου Κορλού. Αποτελείται από δύο κτήρια, το νέο και το πραγματικό παραδοσιακό πετρόχτιστο αρχοντικό. Αυτό δέχθηκε σοβαρές και επιμελείς επεμβάσεις μέχρι να διαμορφωθεί, τόσο, ώστε κηρύχθηκε διατηρητέο. Πέντε πλήρως εξοπλισμένα δίκλινα και τρίκλινα δωμάτια με αυτόνομη θέρμανση και ψυγείο στο νέο, τρία τρίκλινα ίδιων προδιαγραφών αλλά με τζάκι, στο παραδοσιακό. Πρωινό με ελατόμελο και μαρμελάδες δικής τους παραγωγής. 

Λιβάδια Πετρίλου

«τα Λιβάδια» (2445031109, 6972113659). Βρίσκεται σε θαυμάσια περιοχή, ανάμεσα στο Βουτσικάκι και την Καράβα. Ο Θανάσης Βασιλός έφτιαξε έναν καλό ξενώνα με πέντε δίκλινα δωμάτια, αυτόνομη θέρμανση και τυπικό εξοπλισμό. Μεγάλη εξωτερική αυλή για τα παιδιά, μποστάνι με κηπευτικά και ευρύχωρο πάρκινγκ. Ο ίδιος διατηρεί και την ταβέρνα στο ισόγειο του κτηρίου. 

ΔΙΑΜΟΝΗ ΔΥΤΙΚΗΣ ΑΡΓΙΘΕΑΣ

Καλή Κώμη

«Ξενώνας του Αλκιβιάδη» (2445031510, 31511, 6974468201, 697358919). Νέος (2008), πολύ εντυπωσιακός διώροφος ξενώνας με πέτρινη επένδυση, λίγο έξω από την πλατεία της Καλής Κώμης προς Ελληνικά. Οι ιδιοκτήτες, Μάκης και Αργύρης Σκύλας μαζί με τον μάστορα πατέρα τους Αλκιβιάδη, επένδυσαν σε έναν άγνωστο στο ευρύ κοινό χώρο φτιάχνοντας ό,τι καλύτερο στην περιοχή Δυτικής Αργιθέας κατηγορίας τεσσάρων κλειδών. Τρία δίκλινα και τρία τρίκλινα καλαίσθητα, άνετα και ατμοσφαιρικά δωμάτια με αυτόνομη θέρμανση, κλιματισμό και θέα προς το χωριό. Στον μεγάλο κοινόχρηστο χώρο που σερβίρονται τα πρωινά (με τοπικά γαλακτοκομικά) κυριαρχεί το τεράστιο τζάκι και η διακόσμηση από πέτρα και ξύλο. Στον ίδιο χώρο λειτουργεί το εστιατόριο. 

Μεταμόρφωση Ανθηρού

«το Κατούσι» (2445031691, 6977806114, www.katousi.gr). Ο νέος (2006) παραδοσιακός ξενώνας της Δήμητρας Μπακογιάννη στην κατηγορία των τεσσάρων κλειδιών, βρίσκεται 6 χλμ. από το Ανθηρό. Μεγάλος χώρος υποδοχής και πρωινού στο ισόγειο, τζάκι, ζεστή διακόσμηση με ξύλο και πέτρα. Στον όροφο, επτά άνετα και πεντακάθαρα δίκλινα και τρίκλινα δωμάτια με θέα στο χωριό. Το καλοκαίρι λειτουργεί εξωτερική πισίνα για τα πιτσιρίκια. Την ίδια περίοδο, διαθέτει άλογα και μικρό πόνι με οδηγό για εξερευνήσεις στο πλούσιο δασικό δίκτυο. 

Ανθηρό

«Χριστίνα» (2445031802, 6972228265, www.wiw.gr/greek/anthiro_hristina_hotel). Ωραίο κτήριο με παραδοσιακά στοιχεία, πέτρινη επένδυση και ευρύχωρη αυλή για το καλοκαίρι.  Τα δεκατρία άνετα δωμάτια διαθέτουν κλασική επίπλωση και αυτόνομη θέρμανση. Στην απλή αλλά όμορφη, ζεστή αίθουσα του χώρου υποδοχής κυριαρχεί η πέτρα τα ξύλινα ταβάνια και το τζάκι, για τις χειμωνιάτικες νύχτες. Εδώ σερβίρεται το πρωινό και λειτουργεί το εστιατόριο η «Μπουκοβίτσα» που το λειτουργεί ο Κώστας Γκουμάνης ιδιοκτήτης του ξενώνα.

Αργιθέα

Ενοικιαζόμενα Δωμάτια (2445031206, 42012). Βρίσκονται εντός του οικισμού πάνω στον κεντρικό δρόμο για Ανθηρό. Πρόκειται για δύο δωμάτια (το ένα τρίκλινο) και ένα ευρύχωρο οικογενειακό διαμέρισμα με βεράντα και κουζίνα για 4 άτομα. Η ιδιοκτήτρια, Ντίνα Κωτσού διαθέτει και καφενείο – ψησταριά. Ανοιχτά από 1η Μαίου έως 10 Οκτώβρη.

ΕΣΤΙΑΣΗ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΑΡΓΙΘΕΑΣ

Προς Μονή Σπηλιάς

«Χάνι Νασιώκα» (2445031716).

«τα Ραγάζια» (2445032020, 41140, 6979728262). Ταβέρνα – Ψησταριά με παραδοσιακή κουζίνα φιλική, ζεστή ατμόσφαιρα, 1,5 χλμ. πριν την δστ. για τη Μονή Σπηλιάς. Ο Βάιος και η Βάσω προσφέρουν εδώ και επτά χρόνια μαγειρευτά και ψητά σε μεγάλη ποικιλία. Μαέστροι στον ξυλόφουρνο φτιάχνουν γίδα ή προβατίνα στάμνας, ζυγούρι κοκκινιστό, εξαιρετική γίδα βραστή, λουκάνικο με πιπεριές, χοιρινό πρασοσέλινο, στιφάδο.  Θα εκτιμήσετε ιδιαίτερα τις πίτες (χορτόπιτα τυρόπιτα, πλαστός, μπατζίνα) αλλά και το χειροποίητο καλαμποκίσιο και ζυμωτό ψωμί τους. Σπάνιοι μεζέδες όπως τσαλαφούτι, σπληνάντερο και  παραδοσιακό κατσιαμάκι έχουν την τιμητική τους. Πολλά από τα προσφερόμενα είδη (κρέατα, φασόλια, τυριά, γαλακτοκομικά) είναι παραγωγής τους. Άριστη σχέση ποιότητας – τιμής. 

Πολύδροσο Πετρίλου

«Γαντζούδης» (2445031701, 6972171217). Παραδοσιακό χρώμα και ζεστή ατμόσφαιρα σε αυτό το ουζερί – ψησταριά. Ψητά και ποικιλία μεζέδων σε εξαιρετικές τιμές. Μάστορας της σχάρας και κυρίως της σούβλας ο Κώστας Γαντζούδης σερβίρει ντόπια λουκάνικα, μπριζόλες και αρνιά, κοκορέτσι, κεμπάπ στη σούβλα.

Λιβάδια Πετρίλου

«τα Λιβάδια» (2445031109, 6972113659). Μεγάλη σάλα με απλή διακόσμηση και ιδιαίτερα φιλικές τιμές. Η κυρά – Φωτεινή φτιάχνει πίττες ζυμώνει ψωμί και μαγειρεύει παραδοσιακές συνταγές με ντόπιο χοιρινό και πρόβειο όπως και προβατίνα ή γίδα βραστή. Σαλατικά και τυριά παραγωγής τους. Ιδιαίτερες παραγγελίες ευπρόσδεκτες για όσους μένουν στα δωμάτια του ξενώνα τους. 

Λεοντίτο

«το Απρόοπτο» (2445032094). Μικρό κλασικό χωριάτικο ταβερνάκι με ξυλόσομπα δίπλα από τον ξενώνα «Ντελιδίμι». Μαγειρευτά και ψητά της ώρας από τα χέρια της κυρά – Μαρίας Κορλού. 

Μαντζιουρέικα

«Το Διάσελο» (2445032213, 6978123777). Εντυπωσιακή, μεγάλη αίθουσα για γκρουπ που επισκέπτονται τη μονή Σπηλιάς. Στη διακόσμηση κυριαρχεί η πέτρα και το ξύλο. Ο Απόστολος Μαντζιούρας μαγειρεύει σύμφωνα με την παράδοση, κουνέλι, μοσχάρι αλλά και αγριογούρουνο στιφάδο. Το χειμώνα δεν λείπει ο πατσάς, η μοσχαροκεφαλή και η γίδα βραστή. Τυρόπιτες, χορτόπιτες με φύλλο χειροποίητο. Προσεκτικό σέρβις και τιμολόγηση.

Βλάσι

«η Καράβα» (2445031766, 6977738973). Στην είσοδο του χωριού μια από τις πρώτες ταβέρνες της περιοχής. Πλεονέκτημα η βεράντα με την απεριόριστη θέα προς το Βουτσικάκι. Ο Κώστας Αναστασίου, 30 χρόνια σπεσιαλίστας στη σούβλα σερβίρει ντόπια κρεατικά παραγωγής του, όπως άλλωστε οι σαλάτες και το τυρί. Αρνί, κατσίκι, κοκορέτσι, κοντοσούβλι και σπέσιαλ πρόβειο παϊδάκι στα κάρβουνα. Τσιπουρομεζέδες επίσης.

«ο Άγγελος» (2445031700). Όμορφο κτήριο με βεράντα και θέα το Βουτσικάκι και το χωριό. Θα βρείτε ντόπια κρεατικά στη σχάρα, χοιρινές, μοσχαρίσιες, κεμπάπ, μπιφτέκια, σουβλάκι. Τα μαγειρευτά από την κ. Αναστασία αξέχαστα, στιφάδο, πίτες, (λαχανόπιτα – χορτόπιτα) και ζυμωτό ψωμί. Ανοιχτά από Απρίλιο έως τέλος Νοεμβρίου.

Μακρυβούνι (προς Στεφανιάδα)

«Λύκος» (2445031803, 6974440814, 6973802083). Απλό κτήριο με αυλή και η καλύτερη θέα της περιοχής Στεφανιάδας και της ομώνυμης λίμνης. Μια πολύ ωραία λύση για καλό φαγητό, ποτό ή καφέ πάνω στο δρόμο για Μονή Κώστη και Δήμο Αχελώου. Θα βρείτε πιάτα της ώρας, λίγα μαγειρευτά και ψαρομεζέδες (μπακαλιάρο, χταπόδι, καλαμαράκια).

ΕΣΤΙΑΣΗ ΔΥΤΙΚΗΣ ΑΡΓΙΘΕΑΣ

Μεταμόρφωση Ανθηρού

«το Κατούσι» (2445031691, 6977806114, www.katousi.gr). Όμορφο κτήριο με ζεστή ατμόσφαιρα και τζάκι. Σερβίρει κρεατικά της ώρας, κατσικάκι στη γάστρα, χοιρινό πρασοσέλινο, κοτόσουπα, λαχανόπιτες, φρέσκα κηπευτικά και φρούτα. Κρέας και γαλακτοκομικά από δική τους μονάδα. 

Ανθηρό

 «η Μπουκοβίτσα» (2445031802, 6972228265). Μεγάλη βεράντα με θέα το χωριό. Άνετος πεντακάθαρος χώρος με τζάκι. Στο εστιατόριο – Creperi του Κώστα Γκουμάνη σερβίρονται αρκετές τοπικές σπεσιαλιτέ, κρέας στη σχάρα αλλά και  μαγειρευτά, αρνί γάστρας, κόκορας κρασάτος, χοιρινό πρασοσέλινο. Δοκιμάστε γλυκές ή αλμυρές κρέπες.

«η Συνάντηση» (2445031239). Είναι μια σταλιά αλλά χωράει όλη την οικογένεια και την παρέα. Το κλασικό απλό καφενεδάκι του Παύλου και της Σοφίας Γάλλου έχουν να το θυμούνται εκατοντάδες επισκέπτες της περιοχής, από την εποχή που δεν υπήρχε ούτε κατάλυμα, ούτε εστιατόριο στην περιοχή. Δικαιολογημένα, λόγω γεύσης και εξυπηρέτησης. Θα βρείτε νοστιμότατα ντόπια κρεατικά, λουκάνικο, τηγανιές (και με πράσο), σπέσιαλ παϊδάκια και μαγειρευτό γιουβετσάκι με κατσίκι ή αρνί, γίδα βραστή και στιφάδο. 

«ο Παλιός Μύλος» (2445031118). Ανοιχτά Σαββατοκύριακα και συνεχώς από Ιούνιο – Σεπτέμβριο. Κουτής Γιώργος.

Καλή Κώμη

«Ξενώνας του Αλκιβιάδη» (2445031510, 31511, 6974468201, 697358919). Άνετη η σάλα του εστιατορίου με τεράστιο τζάκι για τις χειμωνιάτικες βραδιές και δροσερή βεράντα με τραπεζάκια για το καλοκαίρι. Παρά την απόσταση αξίζει με το παραπάνω τον κόπο. Ο Μάκης και ο Αργύρης Σκύλας λεπτολόγοι με τη σούβλα (αρνί, κατσίκι, γουρουνοπούλα) και τη σχάρα (λουκάνικα, ζουμερές μοσχαρίσιες και χοιρινές μπριζόλες), όλα δικής τους παραγωγής. Η μαμά Αντιγόνη έχει αναλάβει τα μαγειρευτά, αρνί, κατσίκι στη γάστρα όλο γεύση που λιώνει στο στόμα, γίδα βραστή, μουσακάς, παστίτσιο, στιφάδο. Από τα λίγα στην περιοχή με κρασί και τσίπουρο τοπικής παραγωγής. 

Αργιθέα

«Αφοι Καλιώρα» (2445031210). Δίπλα στο ποτάμι που διασχίζει την Αργιθέα. Σπεσιαλιτέ η πέστροφα στα κάρβουνα ή τηγανιτή. Κρεατικά της ώρας. Ανοιχτά από το Πάσχα έως τα Χριστούγεννα. 

«Ντίνα Κωτσού» (2445031206, 42012). Κλασικό καφενεδάκι στο κεντρικό δρόμο που διασχίζει το χωριό. Γρήγορο και καλό φαγητό, κρεατικά της ώρας, σουβλάκια, λουκάνικα, ομελέτες με αυγά ημέρας, πατάτες και φέτα. Ανοιχτά από 1η Μαίου έως 10 Οκτώβρη.

Συκιά – Γέφυρα Κοράκου

«ο Αχελώος» (2445032042, 6974323791). Ταβέρνα δίπλα στον Αχελώο, πολύ κοντά στα ερείπια της ιστορικής γέφυρας Κοράκου, στο δρόμο για Συκιά και Δήμο Αχελώου. Ο Βασίλης Παπαϊωάννου και η Ελένη Κουτούλα σερβίρουν παραδοσιακά μαγειρευτά σε μεγάλη ποικιλία και κρέατα στη σχάρα. Δοκιμάστε τη σπεσιαλιτέ τους, ψητή ή τηγανιτή πέστροφα. Πολλά βραστά, γίδα, χοιρινό πρασοσέλινο, στιφάδο, μουσακά, αλλά και μπριζόλα, λουκάνικο. Γλυκά κουταλιού παραγωγής τους. 

Καφενεία για καφέ, τσιπουράκι και μεζέδες

Γενική παρατήρηση που ισχύει σε όλα τα καφενεία ή ταβέρνες της περιοχής Αργιθέας, με εξαίρεση τον «Ξενώνα του Αλκιβιάδη» και την «Συνάντηση» του Παύλου και της Σοφίας Γάλλου που πάντα έχουν κάτι έτοιμο. Οι περισσότεροι επαγγελματίες, και στα καφενεία, έχουν δυνατότητα να φτιάξουν τα πάντα στη σούβλα (κοκκορέτσι, κεμπάπ, πρόβειο, αρνί ή κατσίκι κ.ά) ή μαγειρευτά, αρκεί να το παραγγείλετε. 

ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΑΡΓΙΘΕΑ

Κουμπουριανά καφενείο Μαρίας Παλαμά 2445031880 ανοιχτά από Απρίλιο μέχρι Οκτώβριο.

Μάγειρος Πετρίλου καφενείο «η ειλικρίνεια» (2445031789). Παρασκευή Τόλου ανοιχτά από Απρίλιο έως αρχές Δεκεμβρίου.

Χάρις Πετρίλου καφενείο Ζβεντζούρη Απόστολου 6973977020.

Λεοντίτο καφενείο Αγγελικής Αποστόλου 2445031757.

ΔΥΤΙΚΗ ΑΡΓΙΘΕΑ

Θερινό καφενεία Βασίλη Κοκορίκου 2445031301, Τσούνη Κωνσταντίνου 2445031209.

Αγορασιά καφενεία Αγορής Χύτα 2445031231, Δήμητρας Καναβού 2445031244.

Ανθηρό καφενείο Αντρέα Σέμπρου 2445031237.

Μεταμόρφωση Ανθηρού καφενείο Αλκιβιάδη Μπακογιάννη 2445031214. 

Πετρωτό

«το Μονοπώλιο» (2445031324, 6974070269). Καινούργιο, περιποιημένο στέκι με ευρύχωρη αυλή και τραπεζάκια που το καλοκαίρι απλώνονται με θέα το χωριό. Θα απολαύσετε τοπικές λιχουδιές, τσιπουράκι ή καφέ με σπιτική ποιότητα, όχι σε τιμές μονοπωλίου. 

Καλή Κώμη καφενεία Τασιάς Βασίλειος (χωρίς τηλ), Τασιά Θάλεια και Δημήτρης 2445031370.

Ελληνικά καφενείοΝίκου Καραχάλιου και Αγγελικής Κοντούλα 2445031290.

ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

Ιδέα & υλοποίηση μορφής: Άγγελος Σινάνης

Αυτόματος Αριθμός Κλήσης 24450 Ανατολική και Δυτική Αργιθέα

Δήμος Δυτικής Αργιθέας έδρα Ανθηρό Καρδίτσας 2445031120, Κοινότητα Ανατολικής Αργιθέας έδρα Μάγειρος 2445031773.Αστυνομία Μουζακίου 2445041223,Α’ Βοήθειες: Αγροτικό ιατρείο Ανθηρού 2445031201, Κέντρο Υγείας Μουζακίου 2445049100. Βενζινάδικα στο Μουζάκι και το Βλάσι. 

ΧΡΗΣΙΜΑ: Η περιοχή του Δήμου Αργιθέας, έχει καταφύγιο Άγριας ζωής που ιδρύθηκε με απόφαση της διεύθυνσης δασών Καρδίτσας το 2001. Περιλαμβάνει τα Δ. Δ. Θερινού και Δ.Δ. Αργιθέας με έκταση 8.200 στρ. Επίσης καταφύγιο Άγριας ζωής διαθέτει και η κοινότητα Ανατολικής Αργιθέας από την Καρυά έως τα Κουμπουργιανά με έκταση 17.200 στρ. Υπεύθυνο και για τα δύο είναι το δασαρχείο Μουζακίου 2445041233, 49156 κ. Λιαγούμης.

www.monispilias.gr

www.stefaniada.gr

www.leontito.gr

www.anatolikiargithea.gr

www.koumpouriana.gr

www.karditsa-net.gr/2007/argithea/index.htm 

ΠΡΟΣΒΑΣΗ: Απόσταση από Αθήνα μέσω Αγρινίου – γέφυρας Κρεμαστών ή Λαμίας – Καρπενησίου. Ανάλογα τον προορισμό 360-390 χλμ. Από Θεσσαλονίκη μέσω Βέροιας Γρεβενών Καλαμπάκας Καρδίτσας ή μέσω Τεμπών Λαρίσης Καρδίτσας. Ανάλογα τον προορισμό 320-350 χλμ. Μουζάκι – Άρτα 143 χλμ.

ΚΑΡΔΙΤΣΑ

ΔΗΜΟΣ ΑΡΓΙΘΕΑΣ

Κείμενο - Διαφάνειες: Άγγελος Σινάνης e – mail: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

© Οκτώβριος 2008

ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΑΡΓΙΘΕΑΣ

Απείρως ξεχωριστή προσέγγιση της Ανατολικής Αργιθέας από τη διαδρομή Αγορασιά – Καρυά – Κουμπουριανά. Ανεπανάληπτη από άποψη φυσικού κάλλους και αρκετά συντομότερη (μόλις 14,1 χλμ.) σε σύγκριση με την κυκλική Αγορασιά – Πευκόφυτο Μουζακίου – Βλάσι (+/- 57χλμ). Είναι βατή περισσότερο από οκτώ μήνες το χρόνο. Αν και χωματόδρομος, (βλ. ενότητα Off Road Καρυά – Κουμπουριανά) επειδή είναι ομαλός σας φέρνει σύντομα στα Κουμπουριανά (βλ. ενότητα Οικισμοί).  Εκεί υπάρχει το καφενεδάκι (έως τέλος Οκτώβρη) της κυρα-Μαρίας Παλαμά για ξεκούραση.

Η συνέχεια είναι κατηφορική σε δρόμο με 3Α έτοιμο για άσφαλτο έως την δστ. στα 2,2 χλμ. Δεξιά επιστρέφει στην Καρυά και αριστερά κατευθύνεται στα χωριά της Ανατολικής Αργιθέας. Στο 4,9 χλμ. αριστερά, ανεβαίνει σε 3,0 χλμ. στο Πετροχώρι (τέως Σπυρέλο) ενώ δεξιά, κατεβαίνει σε 400μ. στο παλιό Χάνι Νασιώκα. Εδώ, ανάλογα τον προορισμό σας θα επιλέξετε διαδρομή. Αριστερά Πετρίλο – Βλάσι, δεξιά μονή Σπηλιάς – Στεφανιάδα – Μάραθος – Γέφυρα Καταφυλίου (Δήμος Αχελώου).

Info 1: Το Πετροχώρι (τέως Σπυρέλο) διαθέτει τρία σπάνια θρησκευτικά μνημεία με σπουδαίες τοιχογραφίες, την Ι. Μ. Προφήτη Ηλία με ξυλόγλυπτο τέμπλο του 1754 και τοιχογραφίες πιθανά της ίδιας περιόδου, την Αγία Παρασκευή με τοιχογραφίες του 1734, και 1655, και την Κοίμηση Θεοτόκου με τοιχογραφίες του 1736. Ο πλούτος των μνημείων, και το οικονομικό κόστος που έχουν οι διακοσμήσεις μαρτυρούν ανθηρή και θρησκευόμενη κοινότητα. Στο χωριό υπάρχει το καφενείο του Ηλία Δήμου (από Μάιο έως Οκτώβριο) και το παλιό μονοπάτι που σε 45’ – 55’ σας φέρνει στο Δροσάτο.

Από το Χάνι Νασιώκα με κατεύθυνση το Πετρίλο σύντομα θα βρεθείτε στη δστ. (1,1 χλμ.) με το πέτρινο γεφύρι Κοπλεσίου (=Φουντωτό) που δεξιά ανηφορίζει στο Λεοντίτο (Βλ. ενότητα Οικισμοί) σε 2,8 χλμ. Ανεβαίνοντας προς το χωριό απαραίτητη η στάση πριν την νέα τσιμεντένια γέφυρα (+/-100μ.) όπου ο παλιός καλοδιατηρημένος νερόμυλος του Παληαντώνη με την ντριστέλα (νεροτριβή). Η συνέχεια από τον κεντρικό δρόμο προσεγγίζει (1,5 χλμ.)  με απανωτές στροφές το Παλιοχώρι Φουντωτού με την εκκλησία του Αγίου Γεωργίου.  Στην έξοδο από το χωριό, δεξιά, είναι ο δρόμος που οδηγεί σε 3,2 χλμ. στο παραθεριστικό Φουντωτό, έναν οικισμό καταμεσής του βουνού, πνιγμένο στο πράσινο. Ο δασικός, συνεχίζει για άλλα 3,4 χλμ. στα 1400μ. υψ., κάτω από την απότομη τοποθεσία Αφωρισμένη, δίπλα από το θεόρατο Ντεληδήμι. Αυτή η διαδρομή προκαλεί τρομερή αίσθηση δίνοντας στα αλήθεια μια πολύ δυνατή, πανοραμική άποψη των ορεινών όγκων των βορείων Αγράφων.

Στα 2,1 χλμ. από το Παλιοχώρι, αριστερά σας είναι τα Μαντζουρέικα και η ταβέρνα «το Διάσελο»  πάνω στο δρόμο για Πετρίλο και Βλάσι. Στην απέναντι πλαγιά εντυπωσιάζει η Καράβα (2184μ. υψ) ενώ χαμηλότερα το Δροσάτο (τέως Μεζήλο) κερδίζει τη ματιά σας χτισμένο λίγο πιο ψηλά από τον Πετριλιώτη. Αξιοθέατα του χωριού το ομώνυμο πέτρινο γεφύρι (βλ. ενότητα Πέτρινα Γεφύρια) δίπλα από την καινούργια τσιμεντένια γέφυρα, το καθολικό της Ι.Μ. Αγίου Αθανασίου Αλεξανδρείας (17ου αι.), 1 χλμ. προς τις εξοχές, με τοιχογραφίες του 1737/6 και βατό μονοπάτι που συνεχίζει προς Πετροχώρι (45’ – 55’). Η ωραία όμως, χωμάτινη διαδρομή, σκαρφαλώνει με συνεχή καγκέλια τις απότομες πλαγιές της Καράβας, περνά το ξωκλήσι του Προφήτη Ηλία με ωραίο χώρο αναψυχής, ό,τι πρέπει για κατασκήνωση, (έχει και βρύση με νερό) σταματώντας σε ένα πλάτωμα με καλύβες κτηνοτρόφων (6,5 χλμ.).

Η προσέγγιση στο Πετρίλο ή Πετρίλια (βλ. ενότητα Οικισμοί), έρχεται αμέσως μετά τα Μαντζουρέικα (1,1 χλμ.) στη δστ. που οδηγεί στον Ρώσση,έναν από τους δώδεκα συνοικισμούς που όπως πάει ο δρόμος, τα συναντάτε στη σειρά: Βασιλάδες, Χαλκιόπουλο, Χάρις (τέως Κρανιά), Μάγειρος, Αργυρέικα, Πολύδροσο (τέως Καμπουρέικα), Λιβάδια (νέος συνοικισμός) ή ανάποδα αν έρχεστε από το Βλάσι. Σπουδαία ιστορία, μνήμες και βιώματα κρύβει ο καθένας από αυτούς αν και η λήθη στην οποία έχουν περιέλθει δεν φαίνεται να είναι περιστασιακή.

1,1 χλμ. από την έξοδο των Πετριλιών που γίνεται από τον νέο συνοικισμό Λιβάδια υπάρχει αριστερά βατός χωματόδρομος που κατηφορίζει για μόλις 2,2 χλμ. βγαίνοντας στον κεντρικό, παρακάμπτοντας τον ασφάλτινο κύκλο των 12 χλμ. Δεξιά, σε 1,6 χλμ. είστε στο Βλάσι (βλ. ενότητα Οικισμοί) ένα πανέμορφο μεγάλο Δ. Διαμέρισμα με εκπληκτικές εξοχές, το λαογραφικό μουσείο (βλ. ενότητα Πολιτισμός), και την Ι. Μ. Βλασίου (Παναγίας) αφιερωμένης στο Γενέσιον της Θεοτόκου (γιορτάζει 8 Σεπτεμβρίου). Από το Βλάσι η διαδρομή μέχρι τον αυχένα Αγίου Νικολάου (Οξιάς για τους ντόπιους) και το ομώνυμο ξωκλήσι (6,3 χλμ.) διασχίζει πανέμορφο τοπίο με πληθωρική παρουσία Οξιάς αλλά και πλατάνια, βελανιδιές με καταπληκτικά χρώματα ειδικά το φθινόπωρο. Από εδώ ο όλο κλειστές κατηφορικές στροφές δρόμος περνά από το ξενοδοχείο Κουτσικουρής (11,7), το Πευκόφυτο (τέως Νευροβούνιστα 17,00), την πλατεία του (17,8) με τα καφενεία και τις ταβέρνες, φέρνοντάς σας γρήγορα στον κεντρικό (24,5) όπου αριστερά πάει στα χωριά της Δυτικής Αργιθέας και δεξιά στο Μουζάκι (27,2 χλμ.).  Καθοδόν προς αυτό η πρώτη δστ. δεξιά σας (700μ.) οδηγεί στην Λίμνη Πλαστήρα, ίσως μια όμορφη επιλογή για την επιστροφή σας. 

Info2: Ιερά μονή Κώστη: Στα 1749 χρονολογείται επιγραφικά η ίδρυσή της, αντίθετα με την τοπική παράδοση που τη θέλει ιδρυμένη από τον βοσκό Κωστή, 100 χρόνια νωρίτερα από την Ι. Μ. Σπηλιάς, της οποίας αποτελεί μετόχι. Είναι χτισμένη σε πανέμορφη τοποθεσία, πραγματικό ησυχαστήριο, αρκετά ψηλότερα από το Κουμπουριανίτικο ρέμα, σε οπτική επαφή με τη μονή Σπηλιάς και το δρόμο Καρυά – Κουμπουριανά. Από το συγκρότημα της μονής σώζεται το καθολικό, αφιερωμένο στο Γενέσιο της Θεοτόκου, ο παλιός λιθόχτιστος περίβολος σε ύψος 2 – 4μ. και ένα νεώτερο άλλοτε διώροφο, κελλί. Εσωτερικά υπάρχει θαυμάσιο τέμπλο και τοιχογραφίες του 1759 αρκετά φθαρμένες. Ευτυχώς η 7η Ε.Π.Κ.Α. τοποθέτησε γάζες που τις προφυλάσσουν από την αποκόλληση.  Θα πάτε από τη δστ. προς λίμνη Στεφανιάδας και Αετοχώρι. Στο +/- 2,7 θα δείτε την κίτρινη πινακίδα (προς Ι. μονή) και θα πάτε ευθεία (αριστ. βγαίνει Αετοχώρι). Σε 1100μ. είστε στην είσοδό της. (Επισκέψιμη κατόπιν συνεννοήσεως με την αδελφότητα της μονής Σπηλιάς 2445031739).

Ολοκληρώνοντας την παρουσίαση, υπενθυμίζεται ότι τα μνημεία που αναφέρθηκαν προκαλούν πολλαπλά ενδιαφέροντα και βρίσκονται στο επίκεντρο έρευνας και μελετών από πολλούς ερευνητές και επιστήμονες.

ΚΑΡΔΙΤΣΑ

ΔΗΜΟΣ ΑΡΓΙΘΕΑΣ

Κείμενο - Διαφάνειες: Άγγελος Σινάνης e – mail: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

© Οκτώβριος 2008

ΜΗ ΧΑΣΕΤΕ

Μεσοβούνι

Παλιό χωριό με ελληνικό τοπωνύμιο, από τους πολλούς θεσσαλικούς οικισμούς που προϋπήρχε της εισβολής των Οθωμανών, τουλάχιστον από την ύστερη βυζαντινή εποχή.  Αναφέρεται στην απογραφή του 1454/55 των Οθωμανών κατακτητών. Τότε, υπολογίζεται ότι είχε 212 κατοίκους που καλλιεργούσαν δημητριακά και λινάρι, διατηρούσαν αμπέλια, καρυδιές και έτρεφαν πρόβατα.   Να ανεβείτε στο χωριό για να αντικρύσετε την ενοριακή εκκλησία της Κοίμησης της Θεοτόκου, το πανέμορφο πετρόχτιστο σχολείο που λειτουργεί ακόμα με τρείς μαθητές, όλα παιδιά του παπά Αντώνη Ζουμπουρλή, με άξια δασκάλα την κυρία Αρετή Χασιώτη, και έλλειψη του τόσο χρήσιμου υπολογιστή. Είναι το δεύτερο εν λειτουργία στην περιοχή του Δήμου Αργιθέας μαζί με εκείνο του Πετρωτού.

Info: Δύο χλμ. από το κέντρο του Μεσοβουνίου σε ένα μπαλκόνι 1060μ. υψ της κορφής Πύργος (1458 μ. υψ.) βρίσκεται η Ι. Μ. Γενεσίου της Θεοτόκου (17ος αι.) Από το αρχικό καθολικό σώζεται το ξυλόγλυπτο τέμπλο, ενώ το μνημείο, όπως μας πληροφορεί σκαλιστή επιγραφή στο υπέρθυρο της δυτικής εισόδου ανοικοδομήθηκε το 1904. Στη θέση των παλιών πετρόχτιστων κελλιών ολοκληρώθηκε στις μέρες μας το αρχονταρίκι και η πέτρινη κρήνη, δίπλα από την μονή. Για την ώρα φιλοξενεί τους προσκυνητές στο μεγάλο πανηγύρι που γίνεται κάθε χρόνο στις 8 Σεπτεμβρίου.

Αγορασιά

Δεν είναι μόνο το φυσικό περιβάλλον και οι διαδρομές που ανοίγονται από εδώ, ούτε τα καφενεία που σερβίρουν ντόπιο τσίπουρο και γνήσιους μεζέδες. Είναι η ιστορία του συνοικισμού που οδηγεί βαθιά στο παρελθόν, τότε, που ήταν κομβικό σημείο, εμπορικός και συγκοινωνιακός σταθμός. Φανταστείτε ότι πριν ακόμα ανοίξει ο δρόμος, ερχόντουσαν έφιπποι στα μουλάρια τους από παντού, από όλα τα χωριά της δυτικής Αργιθέας ακόμη και τα μακρινά (Καταφύλλι, Μικρά Βραγγιανά, Μάραθος, Αργύρι κ.ά.) για ψωνίσουν είδη πρώτης ανάγκης, ρούχα, παπούτσια, υφάσματα και τα χρειαζούμενα τρόφιμα για το σπίτι αλλά και ζωοτροφές.

Τα καφενεία που βλέπετε σήμερα με τους λίγους θαμώνες τότε ήταν γεμάτα κόσμο εμπορεύματα εμπόρους και πραματευτάδες σε καθημερινή βάση. Μάρτυρες της πολυάνθρωπης κοινωνίας που ζούσε και ευημερούσε εδώ στέκει η ανακαινισμένη από τα Leader, παλιά πετρόχτιστη αποθήκη του συνεταιρισμού και το κλειστό σήμερα σχολείο. Το τελευταίο βρίσκεται 500μ. πιο κάτω από τα καφενεία. Η λειτουργία του άρχισε το 1966 με 35 παιδιά. Στο πέρασμα του χρόνου οι μαθητές - τριες κυμαινόντουσαν από 38 μέχρι 9 (1987). Έκλεισε το 1992 με τρείς.

Πετρωτό

Ζωντανό χωριό με περισσότερους από 250 καλοκαιρινούς κατοίκους και 45 χειμωνιάτες. Χτισμένο σε κατάφυτη τοποθεσία γειτονεύει με το ωραίο δάσος Συκιάς – Πετρωτού (βακούφι) με πολλές πηγές και μονοπάτια για πεζοπορία. Εδώ βρίσκεται το δεύτερο ανοιχτό σχολείο της Αργιθέας που ήταν κλειστό από το 1985. Επαναλειτούργησε το 2005 και σε αντίθεση με του Μεσοβουνίου, εξοπλίστηκε πλήρως μέσω του Ο.Σ.Κ. (διαθέτει υπολογιστή) και σήμερα έχει τρείς μαθητές με άξιο δάσκαλο τον Δημήτρη Κοντογιάννη.

Από αρχαιολογικά ευρήματα μαρτυρείται μια συνεχής κατοίκηση της θέσης από την ελληνιστική εποχή ενώ λίγο έξω από το χωριό θα περπατήσετε στον αρχαιολογικό χώρο «Παλαιοκάστρο – Πουρναράκια» (βλ. ενότητα Πολιτισμός). Η ίδρυση του Λιάσκοβου έγινε μετά το 1395/1396 και πριν το 1454/1455 χρονολογία που αναφέρεται για πρώτη φορά στην οθωμανική απογραφή με νέα εγγραφή.

Να δείτε την πετρόχτιστη εκκλησία του Αγίου Νικολάου (1881) με γυναικωνίτη δείγμα της πολυπληθούς κοινότητας. Ξεκίνησε να χτίζετε το 1861 και ολοκληρώθηκε μετά από είκοσι χρόνια. Στις μέρες μας, μια παράξενη λεπτομέρεια ήρθε στο φως με αφορμή μια επισκευή. Τότε, με έκπληξη οι τεχνίτες διαπίστωσαν ότι το γυαλιστερό δάπεδο δεν ήταν πλάκες στρωμένες αλλά ολόκληρα αγκωνάρια λαξεμένα διαγώνια, σαν ρόμβοι που οι παλιοί μαστόροι τα έμπηξαν στο έδαφος. Γυάλισαν με τα χρόνια περπατώντας οι πιστοί πάνω τους.

Ιερά μονή Σπηλιάς

Είναι χτισμένη στα 780μ. υψ. σε θεαματικό φυσικό πλάτωμα της απότομης βραχώδους πλαγιάς κάτω από την κορφή Ζερβό (1763μ. υψ.). Σχετικά κοντά βρίσκονται τα χωριά Λεοντίτο, Στεφανιάδα και Κουμπουριανά με πανοραμική θέα του τελευταίου ενώ χαμηλότερα, μέσα στην απαράμιλλου φυσικού κάλλους χαράδρα αργοκυλά το Πετριλίωτικο ρέμα. Η αρκετά απόκρημνη άλλοτε δύσβατη τοποθεσία, εξακολουθεί να σκορπά ρίγη στον προσκυνητή καθώς πλησιάζει από την μοναδική είσοδο, στη νότια πλευρά της βουνοπλαγιάς.

Εντός του συγκροτήματος της μονής εντυπωσιάζει η απλότητα της πλακόστρωτης αυλής με τις γλάστρες στη σειρά γεμάτες λουλούδια, εμπρός από τα κελλιά τα άλλα βοηθητικά κτήρια και το ηγουμενείο. Εμπρός σας ο μικρός ναός, το παλιό καθολικό, το πρώτο που αντικρίζετε αφιερωμένο στην Κοίμηση της Θεοτόκου (17ου αι.) με τοιχογραφίες της ίδιας περιόδου. Το ξυλόγλυπτο τέμπλο είναι αντιγραφή του παλιού και επιχρυσωμένο.

Δίπλα στο παλιό καθολικό το νέο (1736) μεγαλύτερο, αφιερωμένο στη Ζωοδόχο Πηγή, προέκυψε από τη μεγάλη φήμη που είχε τον 18ο αι. Με τη μονή συνδέονται πολλά γεγονότα ήδη από την προεπαναστατική περίοδο με πολλές συσκέψεις και συμβούλια για την προετοιμασία των αγώνων. Ένα μέρος της φήμης της οφείλεται σε αυτό και στην θαυματουργή επαργυρωμένη εικόνα της Παναγίας. Η στρατηγική της θέση είχε ιδιαίτερη σημασία ενώ το πλαίσιο που λειτουργούσε το αρματολίκι των Αγράφων, την έφερνε συχνά στο επίκεντρο των συγκρούσεων.

Το 1866/7 αν και έγινε στόχος των τουρκικών δυνάμεων έδωσε σωτήριο καταφύγιο στους Θεσσαλούς ενώ το 1878 ήταν το στρατηγείο της Θεσσαλικής επανάστασης, προοίμιο, για την οριστική απελευθέρωση του 1881. Μέσα στο ναό η πλουσιότερη διακόσμηση σε σύγκριση με τον παλιό και το ξυλόγλυπτο τέμπλο (1779) με τις δουλεμένες λεπτομέρειες υποβάλουν τον προσκυνητή. Στη μονή φυλάσσονται και άλλα κειμήλια πολλά εκ των οποίων φέρουν επιγραφές του 18ου αι. εποχής της μεγάλης ακμής της.

Η μονή Σπηλιάς πανηγυρίζει της Ζωοδόχου Πηγής και τον δεκαπενταύγουστο, προσελκύοντας εκατοντάδες προσκυνητές από τη Θεσσαλία, τη γειτονική Άρτα και από όλη την Ελλάδα. Είναι ανοιχτή συνεχώς ενώ υπάρχει και  δυνατότητα φιλοξενίας προσφέροντας έτσι μοναδικό προνόμιο στον επισκέπτη για την παραπέρα γνωριμία με την περιοχή. (2445031739).

ΚΑΡΔΙΤΣΑ

ΔΗΜΟΣ ΑΡΓΙΘΕΑΣ

Κείμενο - Διαφάνειες: Άγγελος Σινάνης e – mail: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

© Οκτώβριος 2008

Πολιτισμός

Η αρχαία Αργιθέα και τα νεκροταφεία της

Το σημερινό Δ. Διαμέρισμα Αργιθέας βρίσκεται πάνω στην στρατηγικής σημασίας οδό από την αρχαία Αμβρακία (Άρτα) προς τους αρχαίους Γόμφους (Μουζάκι), διαδρομή που καλύπτονταν σε τρείς ημέρες. Όπως ολόκληρη η περιοχή αποτελούσε τμήμα της αρχαίας Αθαμανίας καλύπτοντας ένα μεγάλο τμήμα της κεντρικής Πίνδου.

Ονομάστηκε έτσι από τον Αθάμα, τον βασιλιά της Βοιωτίας ο οποίος εγκαταστάθηκε εδώ διωγμένος από τη Βοιωτία, επειδή σκότωσε το γιό του. Πολύ κοντά στην δστ. για Μεσοβούνι και Θερινό (1,9 χλμ. από Αργιθέα) βρίσκεται η θέση «Ελληνικά», όπου ο αρχαιολογικός χώρος και κατάλοιπα νεκροταφείων, που πολλοί περιηγητές και ιστορικοί ταυτίζουν, χωρίς να λείπουν οι ενστάσεις, με την αρχαία Αργιθέα.

Η πόλη, τα λείψανα δηλαδή της κατοίκησης του πανάρχαιου αυτού λαού φτάνουν μέχρι τη θέση «Άγιος Μηνάς» όπου σήμερα βλέπετε το ομώνυμο ξωκλήσι. Ο χώρος που έχει ερευνηθεί έφερε στο φως ερείπια, αναλημματικούς μεγάλους τοίχους και τοίχους κατοικιών. Στο ανατολικό όριο ενός από τα νεκροταφεία αποκαλύφθηκε το ταφικό μνημείο (το πρώτο που συναντάτε 1,5 χλμ από την Αργιθέα) χτισμένο σε βράχο. Στο εσωτερικό του βρέθηκαν δύο συλημένοι τάφοι που χρονολογούνται από τον 4ο αι. έως τον 1ο αι. π.Χ.

Το οχυρό στο Πετρωτό

Εννιακόσια μέτρα πριν το Πετρωτό, απέναντι από έναν τεράστιο πυλώνα της ΔΕΗ, στη θέση «Παλαιόκαστρο» βρίσκονται σε κατάφυτο λόφο σημαντικά ερείπια ελληνιστικού οχυρού. Η θέση του, πάνω από το Λιασκοβίτικο ποτάμι, ελέγχει ακόμα και σήμερα την οδό προς την Ήπειρο. Όχι μακριά από το «Παλιόκαστρο», στη θέση «Πουρναράκια», αποκαλύφθηκε τμήμα του νεκροταφείου του οχυρού με κιβωτιόσχημους τάφους και κτερίσματα (αιχμές δοράτων, ξίφος, αγγεία, νομίσματα κ.ά.) που φυλάσσονται στο αρχ. μουσείο Βόλου.

Τα παραδοσιακά πανηγύρια στην Καρυά

Λίγα πλέον σαν αυτά γίνονται στα χωριά. Στις 20 Μαίου το πανηγύρι του Αγίου Νικολάου, μέσα στον οικισμό, όπου μετά την λειτουργία όλοι οι κάτοικοι μαζί με τους φιλοξενούμενους γλεντούν με παραδοσιακά δημοτικά τραγούδια και προσφορές του πολιτιστικού συλλόγου των απανταχού Τριζολιωτών «Ο Άγ. Νικόλαος». Δεύτερη αξιόλογη γιορτή γίνεται στις 30 Ιουνίου, των Δώδεκα Αποστόλων στις εξοχές του χωριού, 3,900μ. από το κέντρο, σε υψόμετρο 1000μ. όπου το ομώνυμο ξωκλήσι. Ακολουθεί παραδοσιακό γλέντι με τοπικές σπεσιαλιτέ και κλαρίνα σε ένα σπάνιο φυσικό περιβάλλον γεμάτο οξυές.

Ιστορικό – Εκκλησιαστικό Μουσείο Ανθηρού

Ιδρύθηκε το 1985 με απόφαση του ΥΠΠΟ δημιουργώντας ένα ευρύτερο γεγονός στη διαφύλαξη της πολιτιστικής κληρονομιάς μας. Θα μπορούσαν, μαζί με το αντίστοιχο μουσείο στο Βλάσι, να λειτουργήσουν σαν δυναμικοί φορείς πολιτισμού στην περιοχή, σαν διαχειριστές των στοιχείων πολιτισμού της εκκλησιαστικής και αγροτικής ζωής και να συνδεθούν με δράσεις εκπαίδευσης, προβολής και τοπικής ανάπτυξης.

Σήμερα το διαχειρίζεται Νομικό Πρόσωπο με την επωνυμία «Ιστορικό – Εκκλησιαστικό και Λαογραφικό Μουσείο Ανθηρού». Το κτήριο χωρίζεται σε δύο μεγάλες αίθουσες και τον προθάλαμο όπου προθήκες παλιών βιβλίων, ευαγγελίων κ.ά, Στην βόρεια αίθουσα (δεξιά) κυρίαρχο είναι το τέμπλο της Ι. Μ. Κοιμήσεως Θεοτόκου Μπουκοβίτσας ενώ δίπλα του υπάρχει ο σταυρός του τέμπλου της Αγίας Παρασκευής και λίγες εικόνες από το Ι. Ν. Προφήτη Ηλία. Η νότια αίθουσα είναι αφιερωμένη στην Ι. Μ. Παναγίας Κατουσιώτισσας και τον Ι. Ν. Αγίου Ιωάννη. Εργασία επιπέδου για ένα μικρό περιφερειακό μουσείο που όμως φυλάει και προβάλει με τον καλύτερο τρόπο την ιστορία και τον πολιτισμό της περιοχής.

Συγχαρητήρια για τη μελέτη, την έκθεση και τη λειτουργικότητα του χώρου πρέπει να δοθούν στις αρχαιολόγους της 7ης Ε.Β.Α. Σταυρούλα Σδρόλια, Ελένη Τσιμπίδα στην αρχιτέκτονα Δήμητρα Μιχαλάκη και τον πολιτικό μηχανικό Ηλία Ούτρα. Σήμερα είναι υπεύθυνη η 19η Ε.Β.Α. Τρικάλων. (Επισκέψιμο καθημερινά 2445031237, 31452, 31237).

Λαογραφικό Μουσείο Βλασίου 

Είναι αξιοθαύμαστο το πώς οι τοπικές κοινωνίες φυλάνε πολύτιμα κειμήλια τα οποία βοηθούν τους ξένους να ερμηνεύσουν την περιοχή που επισκέπτονται, και με την οποία οι ίδιοι είναι άρρηκτα συνδεδεμένοι. Ίσως πάλι, αυτοί οι ευλογημένοι χώροι να αποτελούν ένα είδος καθρέπτη στον οποίο οι κάτοικοι αντικρίζουν τον εαυτό τους σε συνδυασμό με τον τρόπο ζωής των γονέων τους. Σε κάθε περίπτωση κερδισμένος είναι ο επισκέπτης και ο χρόνος που πλέον, βρίσκονται πιο κοντά από ποτέ στην πολιτιστική κληρονομιά, αυτό που εν συντομία ονομάζουμε πολιτισμό. 

Το Λαογραφικό Μουσείο στο Βλάσι είναι το δεύτερο που πρέπει να δείτε στην Αργιθέα μαζί με εκείνο του Ανθηρού. Ιδρύθηκε το 1980 από τον Εκπολιτιστικό Σύλλογο Βλασίου «Η Καραβούλα», σε άλλο, μικρότερο κτήριο χωρίς δυνατότητα επίσκεψης. Μόλις έκλεισε το σχολείο μεταφέρθηκε στην μεγάλη αίθουσά του, έγιναν οι ξύλινες και οι γυάλινες προθήκες και τα τελευταία χρόνια υποδέχεται τους επισκέπτες.

Αριστερά της εισόδου βρίσκεται, η βιβλιοθήκη και δεξιά η δεύτερη αίθουσα, το κύριο τμήμα του Μουσείου. Περιλαμβάνει συλλογές, προσφορές από τους κατοίκους, από παλιά αυθεντικά αντικείμενα οικιακής και αγροτικής χρήσης, αργαλειό (από τους ελάχιστους που διασώθηκαν σε ένα χωριό που φημιζόταν για υφαντά του) και αρκετά εκκλησιαστικά λατρευτικά αντικείμενα, βιβλία ιερά σκεύη. Τα περισσότερα εξ αυτών, προέρχονται από την Ι. Μ. Γενεσίου της Θεοτόκου (όπως ο σταυρός και τα λυπηρά του τέμπλου) και από ναούς του χωριού.  Εντυπωσιάζει η συλλογή από φορητές εικόνες και η λειψανοθήκη με τα κατάλοιπα του Απόστολου Θωμά και του Αγίου Τρύφωνα. (Επισκέψιμο κατόπιν συνεννόησης με τον υπεύθυνο κ. Κώστα Αναστασίου 2445031766, 6977738973).

ΚΑΡΔΙΤΣΑ

ΔΗΜΟΣ ΑΡΓΙΘΕΑΣ

Κείμενο - Διαφάνειες: Άγγελος Σινάνης e – mail: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

© Οκτώβριος 2008

ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ ΔΥΤΙΚΗΣ ΑΡΓΙΘΕΑΣ

Οι δύο πιο γνωστές διαδρομές για την είσοδο στην Αργιθέα ξεκινούν 2,7 χλμ. από το Μουζάκι στην δστ. (με πινακίδες) που δεξιά, κατευθύνεται μέσω Δρακότρυπας – Οξυάς δήμου Μουζακίου στα χωριά του Δήμου Δυτικής Αργιθέας: Αργιθέα – Μεσοβούνι – Θερινό – Καρυά – Ανθηρό – Πετρωτό – Καλή Κώμη – Ελληνικά, ενώ αριστερά, οδηγεί στην κοινότητα Ανατολικής Αργιθέας μέσω Πευκόφυτου Μουζακίου στη διαδρομή: Βλάσι – Πετρίλο – Δροσάτο – Πετροχώρι – Κουμπουριανά – Λεοντίτο – Φουντωτό – Ι. Μ. Σπηλιάς – Στεφανιάδα φεύγοντας για τη γέφυρα Αυλακίου και το Δήμο Αχελώου. Λίγοι γνωρίζουν και ελάχιστοι έχουν απολαύσει τις άλλες τρείς προσεγγίσεις ή αναχωρήσεις αντίστοιχα από τα Στουρναρέικα Τρικάλων και την Καρυά που όχι μόνο είναι συντομότερες, αλλά διασχίζουν μοναδικής ωραιότητας τοπία. Εμείς, τις αναδεικνύουμε και τις προτείνουμε (βλ. ενότητα Off Road). 

Η γνωριμία με τον ορεινό χώρο αρχίζει από τη Δρακότρυπα (τέως Σκλάταινα), ένα από τα πρώτα χωριά προς Αργιθέα. Κατά την τουρκοκρατία λειτουργούσε βιοτεχνία κατασκευής σπαθιών, από την οποία σώζονται οι στρογγυλές πέτρες κατεργασίας. Σήμερα υπάρχει η δεύτερη σημαντική Λαογραφική Συλλογή του δήμου Μουζακίου με σπάνια εκθέματα του 18ου – 19ου αι. Λειτουργεί όλο το χρόνο (2445061039 Κα Στεφανή). Από εδώ έλκει την καταγωγή του ο μεγάλος Ολυμπιονίκης της ενόργανης γυμναστικής Δημοσθένης Ταμπάκος. Στα επόμενα 7,5 χλμ. συναντάτε τη δστ. για Οξυά (τέως Σιάμου). Σε άλλα 2,5 χλμ. είστε στο κέντρο του ωραίου χωριού με τους πολλούς συνοικισμούς σε κατάφυτη τοποθεσία με μια ανεξερεύνητη χαράδρα. Το πέρασμα από την τσιμεντένια γέφυρα, κάτω στο ποτάμι, σας οδηγεί στην Ι. Μ. Σιάμου, ένα από τα σημαντικά μνημεία της περιοχής Μουζακίου ή πίσω στο Μουζάκι.

Ο φιδίσιος κεντρικός δρόμος συνεχίζει την ανηφορική του πορεία ανεβαίνοντας τόσο ψηλά ώστε ο ποταμός Πάμισος να αχνοφαίνεται στο βάθος της μικρής κοιλάδας. Το τοπίο σιγά – σιγά γυμνώνεται από βλάστηση ενώ τα βράχια ξεπροβάλουν ολοένα περισσότερο άλλοτε λευκά άλλοτε κόκκινα, ανάγλυφα σε κάθε στροφή. Φτάνοντας στο επίφοβο, ξακουστό για τον πάγο και το χιόνι που παρεμποδίζει τη διέλευση, διάσελο Αέρας (+1500μ. υψ.), ανάμεσα Τύμπανο και Καράβα (25 χλμ. από Μουζάκι) δύο δρόμοι ξεχωρίζουν. Δεξιά ο άσφαλτος σε 3 χλμ οδηγεί στην κορφή Προφήτης Ηλίας (1761 μ ) με το ομώνυμο ξωκλήσι και την εκπληκτική θέα προς τον θεσσαλικό κάμπο, τις πόλεις Καρδίτσα – Τρίκαλα ενώ ακόμα μακρύτερα αχνοφαίνεται η λίμνη Πλαστήρα.

Από το πανόραμα των κορυφών ξεχωρίζουν στα βόρεια τα βουνά  Ίταμος και Κερκέτιο (Κόζιακας)  με τα χωριά Κοτρώνι, Ελάτη, Καλόγεροι, ενώ στο βάθος ξεπροβάλουν δειλά οι κορυφές της νότιας Πίνδου Λάπατα (Λουπάτα 2066 μ) & Αυγό (2146 μ). Αριστερά, ο χωματόδρομος οδηγεί σε 7,9 χλμ. σε άσφαλτο στο ύψος του Αγίου Νικολάου Βλασίου και στα χωριά της Ανατολικής Αργιθέας (βλ. ενότητα Off Road).

Info 1: Στη Δρακότρυπα γεννήθηκε ο όσιος Διονύσιος ο εν Ολύμπω, μεγάλη προσωπικότητα του μοναχισμού του 16ου αι. Στα Μετέωρα ασπάστηκε το μοναχικό σχήμα ενώ αργότερα έγινε ηγούμενος της Μ. Φιλοθέου Αγίου Όρους και ιδρυτής δύο μονών, την ομώνυμη στον Όλυμπο και τη Μονή Σουρβιάς στο Πήλιο. Πολύ ενδιαφέρουσα και επισκέψιμη η Ι. Μ. Αγ. Τριάδος, 4 χλμ. από τον οικισμό με δύο μοναχές. Πατριαρχικό σταυροπήγιο από το 1743 με ενδιαφέρουσες τοιχογραφίες (1758) και θαυμάσιο ξυλόγλυπτο τέμπλο (1744). (2445061570, ανοιχτά 08:00 – 13:00 & 15:00 – 18:00).

Info 1α: Στο συνοικισμό Σούλα της Οξυάς λειτουργεί, σαν ενοριακός ναός πλέον, η Ι. Μ. Αγίας Τριάδος Σιάμου (1662) που παρά το μέτριο μέγεθός της είναι από τα σημαντικά μνημεία της περιοχής Μουζακίου με τοιχογραφίες του1682 και τέμπλο 17ου – 18ου αιώνα. Όπως πολλά μνημεία της ορεινής πατρίδας έπεσε θύμα κλοπής το Νοέμβριο του 2006. Τότε αφαιρέθηκαν τα 2 βημόθηρα, τα δύο αναλόγια, οι 4 δεσποτικές εικόνες με τον σταυρό και τα λυπηρά του τέμπλου, μια αργυρή λειψανοθήκη.κ.ά.

Ευθεία, ο κεντρικός ασφαλτόδρομος κατηφορίζει πλέον, από τη δυτική πύλη της Αργιθέας βρίσκοντας ξανά τις ελατοσκέπαστες πλαγιές ανάμεσα στις κορφές Καράβα, Τύμπανο, Φούρκα (1882 μ. υψ.) και τη γειτονική Καραβούλα (1862 μ. υψ.) Περνάτε κάποιες αδιάφορες δστ. προς στάνες και προς τους συνοικισμούς Μπρελέϊκα, Ρόγγια, Μπινέϊκα , τη δστ. προς το ξωκλήσι της Αγ. Παρασκευής και σε 6,950μ. έχετε μπει στην ομώνυμη του Δήμου, δροσερή Αργιθέα (τέως Κνίσοβο βλ. ενότητα Οικισμοί). Από το κέντρο της, βρίσκεστε πολύ σύντομα στο ταφικό μνημείο (1,5 χλμ.) και τον αρχ. χώρο στη θέση «Ελληνικά» (1,9 χλμ. βλ. ενότητα πολιτισμός). Αμέσως μετά (2,5 χλμ.) πάνω στο δρόμο, σας υποδέχεται το ξωκλήσι του Αγίου Μηνά και η δστ. για Μεσοβούνι.(βλ. ενότητα Μη χάσετε).

Τετρακόσια μέτρα πιο κάτω από την δστ. για Μεσοβούνι είναι ο δρόμος που σε 2,9 χλμ. σας φέρνει στο αθέατο Θερινό (τέως Γλογοβίτσα) με την εκκλησία της Κοίμησης της Θεοτόκου (1952) σε θέση παλιότερης (1906), τον Άγιο Νικόλαο (1850), το αρχοντικό Θωμά Σκούμη και τα δύο φιλόξενα καφενεία του Βασίλη στην είσοδο του χωριού και του Κώστα στην πλατεία. Ο χειμώνας είναι καθοριστικός και σε αυτή την κοινότητα, που τα πάντα ερημώνουν μέχρι τα τέλη του Οκτώβρη για να ξαναρχίσει ο καινούργιος κύκλος εκεί κατά το Πάσχα.

Επιστρέφοντας στην κεντρική οδό προσεγγίζετε την Αγορασιά (βλ. ενότητα Μη χάσετε) έναν σημαντικό συνοικισμό του Ανθηρού, εμπορικό κόμβο για όλα τα χωριά της Δυτικής Αργιθέας. Εδώ, έχετε πολλές δυνατότητες προς όλα τα σημεία του ορίζοντα ανάλογα το χρόνο και το όχημα. Πρώτη επιλογή η διαδρομή προς το πέτρινο γεφύρι του Τριζώλου (βλ. ενότητα Με τα πόδια), η οδική προσέγγιση της Καρυάς (τέως Τριζώλο) και των Κουμπουριανών (βλ. ενότητα Off Road) ή συνεχίστε τη διαδρομή προς τα χωριά Ανθηρό – Μεταμόρφωση ή Πετρωτό – Καλή Κώμη – Ελληνικά.

Φεύγοντας από Αγορασιά σε 2,6 χλμ. είστε στην κεντρική δστ. που αριστερά πάει στα ξεχασμένα χωριά Πετρωτό - Καλή Κώμη - Ελληνικά και δεξιά στην έδρα του Δήμου Αργιθέας, το Ανθηρό (τέως Μπουκοβίτσα βλ. ενότητα Οικισμοί). Αν ακολουθήσετε τη διαδρομή προς Ανθηρό (4 χλμ.) συνεχίστε την οδήγηση προς το Λαγκάδι (6 χλμ. – 2 από Ανθηρό), την επιβλητική Ι. Μ. Παναγίας Κατουσιώτισσας μοναδικό μνημείο της περιοχής (1,4 χλμ. από Λαγκάδι – 3,4 από Ανθηρό) και τέλος τη Μεταμόρφωση (τέως Κατούσι) 2,8 χλμ. από Λαγκάδι – 4,8 από Ανθηρό.

Info 1β: Από τη Μεταμόρφωση Ανθηρού μπορεί να γίνει η αναχώρηση ή αντίστοιχα η προσέγγιση στον ορεινό χώρο Αργιθέας (βλ. ενότητα Off Road). Είναι η πρώτη από τις τρείς άγνωστες διαδρομές που αναφέραμε στην αρχή αυτής της ενότητας.

Η συνέχεια της γνωριμίας με τη Δυτική Αργιθέα (Δήμο Αργιθέας) έρχεται αβίαστα στα επόμενα 7,3 χλμ. της απόστασης από δστ. Ανθηρού – Αγορασιάς έως την δστ. Πετρωτού - Συκιάς (Δήμος Αχελώου Αργιθέας - Άρτα). Προτείνουμε να συνεχίσετε 600μ. μέχρι την σιδερένια γέφυρα στο Λιασκοβίτικο ποτάμι για να θαυμάσετε το πέτρινο γεφύρι του Πετρωτού (Βλ. ενότητα Πέτρινα Γεφύρια) που πρόσφατα έπεσε θύμα χρυσοθήρων. Έσκαψαν και μετακίνησαν δεκάδες πέτρες από το κατάστρωμα με κίνδυνο τα νερά της βροχής να επιφέρουν καίριο πλήγμα στη στατικότητά του. Μακάρι, όσο είναι καιρός, να επέμβει ο δραστήριος Δήμαρχος Αργιθέας, αν και το μνημείο είναι προς κατάκλιση από τη λίμνη.

Επιστρέψτε στη δστ, προς Πετρωτό (τέως Λιάσκοβο) ξεκινώντας μια ολότελα άγνωστη στην πλειοψηφία διαδρομή σε ένα παρθένο και συναρπαστικό οικοσύστημα. Στο πρώτο 1,5 χλμ. αριστερά σας είναι ο αρχαιολογικός χώρος «Παλαιόκαστρο» (βλ. ενότητα Πολιτισμός) και στα 900μ. είστε στο κέντρο του σχεδόν άγνωστου Πετρωτού (βλ. ενότητα Μη χάσετε). Στα επόμενα 12,4 χλμ μέχρι την Καλή Κώμηεισέρχεστε σε ένα σύνθετο φυσικό βιότοπο, πραγματικό παράδεισο που προσελκύει περιηγητές με ανήσυχο, διερευνητικό βλέμμα προς τη φύση, το ιστορικό περιβάλλον, τη χλωρίδα και την πανίδα.

Το πρώτο μνημείο της το συναντάτε (υπάρχει πινακίδα) στο +/- 6,6 χλμ. ανάμεσα από τους συνοικισμούς Τρίλοφο και Φτέρη, το Φαράγγι Κόστιανο (βλ. ενότητα Ανακαλύψεις). Διανύοντας άλλα 5,8 χλμ. φτάνετε στην πλατεία της Καλής Κώμης (τέως Μολεντζικό βλ. ενότητα οικισμοί) με την εκκλησία του Αγίου Νικολάου (βλ. ενότητα Ανακαλύψεις), το καφενείο του Δημήτρη και της Θάλειας Τασιά για ξεκούραση και ανασύνταξη της παρέας. Τα Ελληνικά, το πιο απομακρυσμένο Δ. Διαμέρισμα του Δήμου Αργιθέας είναι μόλις 6 χλμ. καλού χωματόδρομου. Όλη η διαδρομή προς Καλή Κώμη – Ελληνικά είναι έτοιμη για ασφαλτόστρωση, ίσως, εντός του 2009. Στην πορεία σας προς το τελευταίο όριο, εντός της Καλής Κώμης, θα περάσετε από τον «ξενώνα του Αλκιβιάδη» μια ολοκαίνουργια μονάδα σε εκπληκτική τοποθεσία, απέναντι από το χωριό. Ο ανηφορικός φαρδύς δρόμος σύντομα σας φέρνει στην πλατεία των Ελληνικών (τέως Μαρτινισκό βλ. ενότητα οικισμοί) στη μεγάλη εκκλησία της Κοίμησης Θεοτόκου και το παραδοσιακό καφενείο «το πέτρινο» του κυρ-Νίκου Καραχάλιου.

Info 1γ: Από τα Ελληνικά του Δήμου Αργιθέας μπορεί να γίνει η αναχώρηση ή αντίστοιχα η προσέγγιση στον ορεινό χώρο Αργιθέας (βλ. ενότητα Off Road).  Είναι η δεύτερη από τις τρείς άγνωστες διαδρομές που αναφέραμε στην αρχή αυτής της ενότητας.

 Info 1δ: Άρης Βελουχιώτης (Θανάσης Κλάρας) Λαμία 27/8/1905 – Χαράδρα Φάγγου Μεσούντας 15/6/1945).

Η άγνωστη διαδρομή και τα χωριά Πετρωτό – Καλή Κώμη – Ελληνικά έχουν μια σπουδαία ιστορική ιδιαιτερότητα. Είναι ο δρόμος, μονοπάτι τότε, που περπάτησε ο  πρωτοκαπετάνιος του ΕΛΑΣ. Η αρχή είχε γίνει στο Λιάσκοβο (=Πετρωτό) το 1942 όταν διαμόρφωσε το παλιό σχολείο, πίσω από την εκκλησία του Αγ. Νικολάου, σε νοσοκομείο.

Εκείνη την εποχή πολλά σπίτια στο χωριό έγιναν άλλο φούρνος, άλλο αποθήκη πυρομαχικών, τηλεφωνικό κέντρο κ.ά. Τρία χρόνια αργότερα, μετά τις γνωστές αντιθέσεις του με το Κόμμα, σε μια πορεία από το Μαρτινισκό (=Ελληνικά) όπου την προηγούμενη (11 Ιουνίου) μέσα στην παλιότερη και μικρότερη εκκλησία της Κοιμήσης έγινε η τελευταία συνέλευση των παλιών ανταρτών του ΕΛΑΣ, εμφανίστηκε πάλι στο Λιάσκοβο (12/6/1945), για να πάρει εθελοντές. Συνάντησε όμως τους διώκτες του.

Πετυχαίνει απαγκίστρωση και διαφεύγει προς Μολεντζικό (=Καλή Κώμη) και Μαρτινισκό, ίσως, χωρίς να γνωρίζει ότι βρισκόταν τρείς μέρες πριν το τέλος και αυτή η πορεία ήταν μια από τις τελευταίες. Το πρωί (13/6/45) φεύγει με τμήμα των ανταρτών από το Μαυροβούνι Μαρτινισκού προς Κοθώνι (=Πολυνέρι). Δεν πάνε από το γνωστό μονοπάτι που κατεβάζει στο πέτρινο γεφύρι, ανεβαίνουν ψηλότερα στο ξυλογέφυρο και βγαίνουν στο χωριό, όπου αποφασίζουν να κινηθούν προς Γέφυρα Κοράκου. Όμως πέφτουν σε ενέδρα στο Χοιρόλακο, περνούν το ποτάμι και φτάνουν στη χαράδρα του Φάγγου όπου προσπαθούν να φτάσουν στη Μεσούντα (14/6/1945). Δεν τα καταφέρνουν. Με διαταγή του οι συναγωνιστές του φεύγουν και ο ίδιος μαζί με τον Τζαβέλα αυτοκτονούν (15/6/08). 

ΚΑΡΔΙΤΣΑ (13425 λέξεις)

ΔΗΜΟΣ ΑΡΓΙΘΕΑΣ

Κείμενο - Διαφάνειες: Άγγελος Σινάνης e – mail: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

© Οκτώβριος 2008

Πολυθρύλητη – Ανυπόταχτη Αργιθέα

Ο Θούριος της φύσης ακούγεται δυνατά σε αυτήν την πλούσια πολιτισμικά περιοχή, μια από τις ομορφότερες της χώρας, θεϊκό δώρο για τους ανθρώπους που ζουν εδώ. Η Αργιθέα βρίσκεται στον βόρειο κλάδο των Αγράφων, έναν τόπο που πάντα αποτελούσε την καρδιά της Ελλάδας. Από εδώ περνούσε η πιο σύντομη οδός από την αρχαία Αμβρακία (Άρτα) προς τους αρχαίους Γόμφους (Μουζάκι) και Τρίκκη (Τρίκαλα) που ένωνε τη Δυτική με την Ανατολική Ελλάδα τόσο στην αρχαιότητα, όσο και στη βυζαντινή περίοδο. Αψευδείς μάρτυρες οι αξιόλογοι αρχαιολογικοί χώροι και τα μνημεία, που είναι πολλά και σημαντικά προκαλώντας το ενδιαφέρον ειδικών επιστημόνων.

Αντικρίζοντάς την στον χάρτη, συνειδητοποιείτε ότι πρόκειται για έναν ορεινό, βραχώδη χώρο που περιβάλλεται από βουνά - θεόρατες κορφές, φαράγγια, ρυάκια, χείμαρρους, ποτάμια. Θαρρείτε είναι αδιάβατα αυτά τα μέρη και πολλές φορές έχετε δίκιο. Αδιάβατα, απρόσιτα, κακοτράχαλα, αιτιολογούν απόλυτα την απεικόνιση, γνωστοποιώντας ταυτόχρονα στους περιηγητές ότι γνωρίζουν να φυλάν καλά τις μνήμες από την ιστορία, και τον πολιτισμό τους. Με μια επιτόπια επίσκεψη όμως, όλα αυτά παραμερίζονται, φωτίζονται από μαγικό φως, ευωδιές από κυδωνιές, ροδιές και αρμπαρόριζα που βρίσκονται σε όλες τις αυλές εμπρός από χαμηλοτάβανα σπίτια που σκύβεις για να μπεις, όπως στις παλιές εκκλησιές ή τα μοναστήρια.

Τότε νιώθετε ότι η Αργιθέα, μπορεί να ζει στη σκιά της αναγνωρίσιμης γειτονικής λίμνης Πλαστήρα και σίγουρα σε ρυθμούς διαφορετικούς, όμως κερδίζει εύκολα τις εντυπώσεις με την πληθωρική παρουσία των μνημείων της, το ιδιαίτερα απόκρημνο ανάγλυφο των βουνών της, το σπάνιο φυσικό κάλλος των φαραγγιών της, την αρμονία της λαϊκής αρχιτεκτονικής και την υπέροχη φιλοξενία των περήφανων κατοίκων της, που ξεδιπλώνεται σαν έκφραση ζωής, στον γενέθλιο τόπο. 

Η γοητεία που ασκεί στον πολύπειρο ταξιδιώτη αυτός ο γεμάτος αντιθέσεις τόπος είναι ιδιαίτερα έντονες και αδιαμφισβήτητες. Η Αργιθέα πάντα μάγευε και συνεχίζει να σαγηνεύει τον ξένο. Πέτρα και ξύλο διατηρούν αλώβητη την αγριάδα του παρελθόντος και της μακραίωνης ιστορίας. Οι εναπομείναντες κάτοικοι φυλάσσουν αναλλοίωτα κοινωνικά και πολιτισμικά στοιχεία σε μια καθημερινότητα που λίγο έχει επηρεαστεί από τις μούσες της γρήγορης, δήθεν κερδοφόρας ‘’ανάπτυξης’’. Άλλωστε, η ανάπτυξη και η ευημερία δεν έφτασε εδώ. Άνθρωποι της γης οι Αργιθεάτες, όπως και οι προπάτορές τους δάμασαν με πενιχρά μέσα τη φύση και τα άγρια βουνά με το μόνο εργαλείο που είχαν σε αφθονία, τον ανθρώπινο μόχθο. Άνοιξαν μονοπάτια με πρωτόγονα μέσα και προσωπική εργασία. Ακόμα και σήμερα που η έλευση τουριστών – περιηγητών γίνεται ολοένα πιο συχνή παραμένουν ευτυχείς στα βουνά και τα βοσκοτόπια τους.

Αυτός, ο πλούσιος πολιτισμικά χώρος, έχει τη δυνατότητα ‘’να ανοίγει τα μάτια’’, σε αυτούς που μπορούν να βλέπουν, δίνοντας στην περιήγηση, διαφορετική οπτική. Το φυσικό πλαίσιο αυτών των ορεινών συγκροτημάτων και οι άνθρωποι, συγχρωτίζονται με τα ‘’επιτεύγματα’’ της εποχής, αλλά, περιέργως πώς, δεν κρατούν τίποτε άλλο, παρά μόνο τα απλοϊκά τα χρήσιμα με βάση τους δικούς τους κώδικες, και, αυτό είναι έκπληξη, την ήπια ανάπτυξη, με σταθερή επιλογή την ύπαρξη υποδομών για τους ίδιους, και τη φιλοξενία για τους επισκέπτες.

Monday the 26th. . Joomla 3.0 templates. All rights reserved.