ΘΕΣΣΑΛΙΑ

ΤΡΙΚΑΛA

ΙΣΤΟΡΙΑ ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ & ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

ΕΛΑΤΗ – ΠΕΡΤΟΥΛΙ – ΝΕΡΑΙΔΟΧΩΡΙ – ΠΥΡΡΑ – ΔΕΣΗ – ΑΓ. ΝΙΚΟΛΑΟΣ

ΔΡΟΣΟΧΩΡΙ – ΚΛΕΙΝΟΒΟΣ    

Κείμενο - Διαφάνειες: Άγγελος Σινάνης e – mail: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

© Νοέμβριος 2006 

Διαδρομές 

Πύλη – Ελάτη – Περτούλι – Νεραϊδοχώρι – Δέση

Είναι μια πανέμορφη διαδρομή, που τις ημέρες των γιορτών παρουσιάζει μεγάλη κυκλοφοριακή επιβάρυνση. Δεν είναι τυχαίο όμως ότι όλοι οι επισκέπτες την έχουν επισημάνει σαν πολύ καλή. Βγαίνοντας από την κωμόπολη και λίγο πριν το γεφύρι του Αγ. Βησσαρίωνα, στις όχθες του Πορταϊκού ποταμού, βρίσκεται ερειπωμένος πλέον, ένας από τους πολλούς νερόμυλους της περιοχής, «στο Μπληγόρι» (1665). Στην ευρύτερη έκταση έχει δημιουργηθεί, από τον γιο του τελευταίου μυλωνά ένας ήρεμος, δροσερός χώρος αναψυχής, για ξεκούραση ή περπάτημα κάτω απ’ τα βαθύσκιωτα πλατάνια. Θαυμάσιο θέμα και θέαμα για όλους, ειδικά για τα παιδιά, αποτελεί η αξιοποίηση των υδάτινων πόρων με τρόπο ώστε να βλέπουν οι επισκέπτες πως εκμεταλλευόντουσαν παλιότερα την δύναμη του νερού. Στον ‘’Νερόμυλο’’ εκτός από αναψυκτικά, καφέ ή τσιπουρομεζέδες, λειτουργούν Υδρογεννήτρια, Δρυστέλα, Μύλος, Μαντάνια, Μαγγανοπήγαδο και Ιχθυοτροφείο. Απόστολος Μπουρνάζος 2434022085. 

Αμέσως μετά περνάτε δίπλα από το γεφύρι του Αγίου Βησσαρίωνα πλησιάζοντας τη στενή τσιμεντένια γέφυρα «Κονδύλη». Προσέξτε γιατί χωρά μόνο ένα αυτοκίνητο, ενώ ιδιαίτερη επιμέλεια να δείξετε όταν η θερμοκρασία είναι κάτω από το μηδέν αφού το κατάστρωμά της συχνά μαζεύει νερά, που παγώνουν. Η διαδρομή συνεχίζει με λίγες στροφές αρχικά, δεν προσπερνάτε κανέναν παρά μόνο όταν φτάσετε στην μεγάλη δστ. «προς Στουρναρέικα - Άρτα». Από εκεί και πάνω ο δρόμος φαρδαίνει αλλά οι διαγραμμίσεις είναι από προβληματικό και άκρως επικίνδυνο πλαστικοποιημένο υλικό που γλιστράει και ειδικότερα, επηρεάζει τις μοτοσυκλέτες.   

Μετά από 12 χλμ. μέσα σ’ ένα καταπράσινο τοπίο με πολλά πλατάνια, θα μπείτε στον οικισμό της Ελάτης που ελατοσκέπαστος όπως είναι προδιαθέτει για γνωριμία με τον Κόζιακα. Η διαδρομή από την Ελάτη και μετά περνάει από τους οικισμούς «Λιπιότα», «Βλάχα», «Βλατανέοι», ανηφορίζοντας προς τον αυχένα «Τζατζά». Ακριβώς στον αυχένα υπάρχει δστ. και χωματόδρομος αριστερά, που βγάζει στον οικισμό της Βλάχας μέσα από μια σύντομη αλλά συναρπαστική διαδρομή. Αμέσως μετά τον αυχένα, σας υποδέχονται οι ενδεικτικές πινακίδες του δασαρχείου που  πληροφορούν ότι εισέρχεστε στο πανεπιστημιακό δάσος Περτουλίου. Η μεγάλη κλίση του δρόμου και ο πάγος τον χειμώνα πρέπει να ενεργοποιήσουν τα αντανακλαστικά σας ώστε να οδηγείτε προσεκτικά. Σχεδόν αμέσως φτάνετε στο χιονοδρομικό κέντρο Περτουλίου (8,3 χλμ. από Ελάτη – 20,3 χλμ. από Πύλη) στα 1180 μ. υψ. Όλη η διαδρομή απο εδώ και πέρα κινείται στην ισοϋψή των 1100 - 1200 μέτρων.   

Σε 14,5 χλμ. από Ελάτη - 26,5 χλμ. από Πύλη, φτάνετε στο πανέμορφο Περτούλι που ορθώνεται περήφανο σε μια μαγευτική, γεμάτη έλατα τοποθεσία του βουνού «Φούρκα» της Πίνδου. Για το δάσος αναφερθήκαμε στην ενότητα «δείτε οπωσδήποτε», όμως εκτός από το πραγματικά σπάνιο αυτό οικοσύστημα, είναι εύκολο να επισκεφθείτε τα γραφεία του Δασαρχείου και του Πανεπιστημίου για να ενημερωθείτε από τους ειδικούς.  

Το χωριό στο διάβα των αιώνων καταστράφηκε πολλές φορές, με τελευταία τον εμπρησμό του από τους Γερμανούς το 1943, όπως επιμελώς πράξανε σε όλα τα βλαχοχώρια του Ασπροποτάμου και της Δυτικής Μακεδονίας. Μετά τον πόλεμο οι κάτοικοι το ξανάκτισαν και αυτή τη φορά έφτιαξαν το μεγάλο, και πρωτοποριακό για την εποχή του, εργοστάσιο επεξεργασίας ξύλου. Αυτό το μεγάλο έργο έδωσε δουλειά στα δύσκολα μεταπολεμικά χρόνια σε όλα τα χωριά περιφερειακά του Περτουλίου εξασφαλίζοντας, οικονομική άνθηση εμποδίζοντας ταυτόχρονα το μεταναστευτικό ρεύμα να πάρει διαστάσεις όπως στην υπόλοιπη Ελλάδα. Η παραγωγή του, γέμιζε 3 φορτηγά τη μέρα. Για λόγους που ακόμη και σήμερα δεν έχουν διευκρινισθεί, στα τέλη της δεκαετίας του 60’ σταμάτησε να λειτουργεί, με ότι αυτό σήμαινε για τους κατοίκους και την Ελληνική βιομηχανία ξύλου. Αυτοί οι ιστορικοί λόγοι σήμερα, ωθούν το δασαρχείο, το ταμείο διαχείρισης δημόσιων Πανεπιστημιακών δασών και τον δραστήριο Δήμο Αιθήκων, να φτιάξουν ένα μοναδικό στην περιοχή της Πίνδου, Δασικό Μουσείο που θα στεγάζεται στο παλιό εργοστάσιο ξυλείας.  

Σε 17,6 χλμ. από Ελάτη – 29,6 χλμ. από Πύλη φτάνετε στο γραφικό Νεραϊδοχώρι, που όπως ακριβώς αφήνει να εννοηθεί το όνομά του, είναι κτισμένο κάτω από την κορυφή «Νεράιδα» ανάμεσα από δεκάδες φυσικές ομορφιές. Τόσο η προικισμένη φύση που το περιβάλει, όσο και τα θαυμάσια μνημεία του χώρου κερδίζουν αμέσως τον επισκέπτη. Μνημεία που ενθουσιάζουν τους επισκέπτες και έχουν εύκολη πρόσβαση είναι η εκκλησία του Αγ. Νικολάου (1763), με θαυμάσιες αγιογραφίες στην πλατεία του Νεραϊδοχωρίου. Δύο μόλις χλμ από το χωριό βρίσκεται η Αγ. Παρασκευή (1793) τυλιγμένη στους θρύλους που η παράδοση διασώζει, αναφέροντας για τον τρούλο της μονής και την κούφια στέγη, που χρησιμοποιήθηκε για κρυφό σχολειό, και στα ‘’δύσκολα’’ χρόνια για καταφύγιο - κρησφύγετο του Ε.Α.Μ. 

Η συνέχεια της διαδρομής, σας φέρνει να περνάτε πάνω από το τεράστιο νεώτερο γεφύρι της Πύρρας που γεφυρώνει το ρέμα Κρυόβρυση. Με ευκολία διακρίνεται η επιμελημένη επένδυση από πέτρα, τόσο που μπορεί κανείς να ξεγελαστεί περνώντας το για πέτρινο. Ίσως, μια από τις κατασκευές της εποχής (1965), που οι εργολάβοι και οι αρχιτέκτονες είχαν την ικανότητα να παρουσιάζουν αξιόλογα έργα. Μια εποχή που σίγουρα, αποτελεί ανάμνηση. Στο 23,3 χλμ. από την Ελάτη – 35,3 από Πύλη, φτάνετε στην δστ. προς Πύρρα. Αριστερά, 2 χλμ. κατηφορικού δρόμου είναι κεντρική πλατεία του οικισμού. Απ’ το χωριό, το κύριο μέρος των κατοίκων του μετακινείται στα Τρίκαλα με αποτέλεσμα, τον χειμώνα να μένουν εδώ ελάχιστες οικογένειες. Πριν μερικές δεκαετίες λειτουργούσε ακόμη το Ειρηνοδικείο, και το σχολείο, δείγμα του μεγάλου πληθυσμού της περιοχής. Μνημεία της Πύρρας είναι η Ι. Μ. Αγ. Μόδεστου, στον χώρο των κατασκηνώσεως της Ι. Μητρόπολης Τρίκκης, η Αγ. Παρασκευή, ο Άγιος Γεώργιος, η λιθόχτιστη κρήνη «Γκιντούρι» του 1757 και το παλιό πέτρινο γεφύρι (δείτε στην ενότητα «χωρίς μυστικά»). Ο τελευταίος σταθμός της διαδρομής είναι η Δέση 30,8 χλμ. από Ελάτη – 42,8 χλμ από Πύλη, (δείτε στην ενότητα «χωρίς μυστικά»). 

Περτούλι – Χρυσομηλιά – Παλαιοχώρι – Κλεινοβός – Καλαμπάκα

Από το Περτούλι, η Καλαμπάκα απέχει 43,0 χλμ. και η διαδρομή μέσω Χρυσομηλιάς είναι η πιο όμορφη επιλογή. Υπάρχει σήμανση στην δστ. μετά το Χιονοδρομικό κέντρο «Χρυσομηλιά 6 χλμ. – Καλαμπάκα 38 χλμ.). Μέχρι το χωριό διασχίζετε ένα μεγάλο, ωραίο δάσος, συναντάτε το ξενοδοχείο «Αστροβολιά», και με απότομες χωρίς ορατότητα στροφές, που χρειάζονται προσοχή, φτάνετε στην είσοδο της Χρυσομηλιάς όπου ο δρόμος στενεύει πολύ και χωράει μόνο ένα αυτοκίνητο.  

Η Χρυσομηλιά είναι ένα μεγάλο και ζωντανό χωριό, με πολλά παιδιά στο σχολείο και αρκετά καφενεδάκια, ψησταριές με ντόπια προϊόντα και γαλακτοκομικά, μεταξύ αυτών και η αξιόλογη «οι Καστανιές». Σημείωση: Στην έξοδο του χωριού υπάρχει μια εναλλακτική διαδρομή (μόνο μοτοσυκλέτα ή 4Χ4) η οποία φεύγει δεξιά και με καλό, στρωτό χωματόδρομο κατηφορίζει και συντομότερα βγαίνει πάλι στον κεντρικό δρόμο για Καλαμπάκα, δίπλα από την γέφυρα «Κουκοράβα». Η συνέχεια της κανονικής ασφάλτινης διαδρομής από την Χρυσομηλιά, σας φέρνει στην δστ. για Αηδόνα (1 χλμ.), στην πλατεία της οποίας υπάρχει ένα διατηρητέο μνημείο της φύσης, η αιωνόβια Φτελιά. Στην αμέσως επόμενη δστ. υπάρχει μικρή πινακίδα «προς Παλαιοχώρι 5 χλμ.», ένα πολύ όμορφο χωριό φωλιασμένο στους πρόποδες της Τριγγίας. 

Στην πλατεία του υπάρχει η παλιά πετρόχτιστη κρήνη ενώ δεσπόζουν με την παρουσία τους, το παλιό πετρόχτιστο σχολείο, και η εκκλησία του Αγ. Βησσαρίωνα (1933). Να κάνετε αυτή την μικρή παράκαμψη, μπορεί στο Παλαιοχώρι και την ποταμιά του να βρείτε τον ιδανικό τόπο ξεκούρασης. Η επόμενη δστ. έχει σήμανση προς «Κλεινοβό 5 χλμ.» που αναφερθήκαμε στην ενότητα «δείτε οπωσδήποτε» όσον αφορά το καθολικό των Αγ. Αποστόλων. Όμως εκτός από το μνημείο, προτείνουμε την πεζοπορική διαδρομή (+/- 1600 μ.) από το παλιό μονοπάτι που καταλήγει στο ξωκλήσι του Αγ. Γεωργίου περνώντας από το θαυμάσιο ομώνυμο της εκκλησίας πέτρινο γεφύρι 

Για τα 4Χ4 ή τις μοτοσυκλέτες υπάρχουν καταπληκτικοί χωματόδρομοι που σκαρφαλώνουν τις πλαγιές της Τριγγίας και οδηγούν στο καταφύγιο του Κλεινού, στο Παλαιοχώρι, ακόμα και στην κεντρική οδό για τον Ασπροπόταμο στην θέση «Κιάτρα Μπράστα». Η συνέχεια κυλάει και φτάνει στο τέλος της μετά τα Αμπέλια, συνοικισμός του Κλεινού και έδρα του δήμου Κλεινοβού, από ανοιχτό δρόμο με μεγάλη ορατότητα. Μετά το χωριό υπάρχει δεξιά δστ. και η μεγάλη γέφυρα «στ’ Αμπέλια» όπου πινακίδα «Καλαμπάκα 12 χλμ.». Μετά τα πανέμορφα δάση και τις πυκνές βελανιδιές δίπλα από τον  δρόμο, καθ’ όλη τη διάρκεια της εξερεύνησης, η διαδρομή από δω και πέρα φαντάζει αδιάφορη. Κάτι ουσιαστικό όμως αλλάζει όταν πλησιάζοντας στη Διάβα και την Καλαμπάκα, τότε, που αρχίζουν να αποκαλύπτονται τα τρομερά Μετέωρα 

Ελάτη – Βροντερό – Αγ. Προκόπιος – Παλιοκαρυά 

Συνήθως, οι επισκέπτες της περιοχής Ελάτης, έρχονται και φεύγουν απ’ την ίδια διαδρομή, που προσδιορίζεται από τον Κόζιακα και τον κεντρικό οδικό άξονα Πύλη – Ελάτη, που είναι πράγματι ο βασικός. Όμως, υπάρχει και άλλος ασφαλτοστρωμένος δρόμος με την ίδια κατάληξη και με μια βασική διαφορά. Είναι χαραγμένος απέναντι από την Ελάτη, κάτω από την κορυφή Μαυροπούλι, και ‘’βλέπει’’ σε όλο του το μεγαλείο τον κατάφυτο Κόζιακα. Πραγματικά, αυτή η άγνωστη οπτική γωνία του βουνού, προσθέτει στην περιοχή, μια σπάνια πινελιά κι’ ακόμα μεγαλύτερη ευχαρίστηση.  

Η διαδρομή είναι σύντομη (μέχρι και την Παλαιοκαρυά είναι 24 χλμ.), ενώ μέχρι το Βροντερό (3 χλμ. από Ελάτη) είναι τμήμα της διαδρομής Ε 4 (ευρωπαϊκό μονοπάτι υπερσυνοριακών διαδρομών). Το βουνό Κόζιακας από το Βροντερό και κάτω φαίνεται σε όλο του το μεγαλείο ενώ χωρίς να το καταλάβετε φτάνετε στους Καλογήρους. Κάτω στην ποταμιά σώζεται ένας καλά διατηρημένος παραδοσιακός νερόμυλος. Δίπλα από την πλατεία, με το ανάγλυφο του Εχένικου (αντίγραφο) βρίσκεται το παραδοσιακό καφενεδάκι «το έντεκα», ενώ δίπλα του, ξεκινά για τους πεζοπόρους το μονοπάτι που βγάζει στην ‘’Σπηλιά της Νεράιδας’’ με ωραία θέα στην κοιλάδα ανάμεσα στους Καλογήρους και την Ελάτη. Στο ήσυχο, πνιγμένο στο πράσινο χωριουδάκι, δίπλα στο εκκλησάκι της Αγίας Τριάδος βρέθηκε αρχαίο νεκροταφείο  και μέσα σε αυτό το καλοδιατηρημένο ταφικό ανάγλυφο του Εχένικου (4ος αι. π.Χ) που φυλάσσεται στο αρχαιολογικό μουσείο Λάρισας. 

Δύο χλμ. μετά τους Καλογήρους, στον κεντρικό ασφαλτόδρομο ανάμεσα από τις κορφές Γράβος (1297 μ) και Τσούκα (1176 μ) είναι φωλιασμένος ο Αγ. Προκόπιος με την όμορφη ευρύχωρη πλατεία – μπαλκόνι στον Κόζιακα. Ελάχιστα έξω από το χωριό, σε μια όμορφη πεζοπορική διαδρομή, βατή και με μοτοσυκλέτα ή 4Χ4, ο περιηγητής αντικρίζει την επιβλητική Ι. Μ. Αγίου Προκοπίου. Λίγο πριν την δστ. όμως ο ανηφορικός χωματόδρομος συνεχίζει, εισχωρώντας θαρρείς στα βάθη του βουνού με μυστήρια κατεύθυνση προς τον αυχένα και το εξαιρετικό δάσος Δρυός με κατεύθυνση τον «Μέγα Κάμπο». Πολύ ωραία διαδρομή ιδανική για στάση, ξεκούραση και κολατσιό ειδικά αν διαλέξατε να πεζοπορήσετε έως εδώ. Μετά τον Άγιο Προκόπιο συναντάτε τον συνοικισμό Καστανιά (Ριάχοβο) και αμέσως μετά την κεντρική οδό Πύλης – Στουρναρέικων. Εκεί, να στρίψετε δεξιά προς Παλαιοκαρυά, (δείτε στην ενότητα «χωρίς μυστικά»).  

Ελάτη – Ροποτό

Αυτή η διαδρομή (19 χλμ.) βαδίζει πάνω στον κεντρικό δρόμο που συνδέει την Ελάτη με την Πύλη. Λίγο πριν από την τσιμεντένια «γέφυρα Κονδύλη» (+/- 11 χλμ. από Ελάτη) στρίβετε δεξιά προς «Ροποτό 8 χλμ.» Σημείωση: Εμφανής πινακίδα υπάρχει μόνο για τους οδηγούς που έρχονται από Πύλη. Περνάτε πάνω από την σιδερένια γέφυρα, τύπου Μπέλεϋ και οδηγείτε στον στενό ασφαλτόδρομο. Σε όλη την διαδρομή σας συνοδεύει, αντίθετα ερχόμενος ο Πορταϊκός ποταμός ή Γκρόπας ρέμα (ονομασία της πηγής) και σαν ζωγραφιά σχηματίζεται σιγά-σιγά ένα ανεπανάληπτο πάζλ μπροστά στα μάτια σας.  

Η μεγαλύτερη έκταση του τοπίου καλύπτεται από πλατάνια, βελανιδιές, και καστανιές. Παλιότερα το ενδιαφέρον των κοινοτήτων, των αρχών και των απλών ανθρώπων ήταν μεγάλο για τα κάστανα που τότε ήταν βασική τροφή κάθε σπιτιού. Συχνά έλεγαν ‘’κάστανα ίσον καλαμπούκι’’ και ‘’φάτε κάστανα να κοντέψουμε λίγο ψωμί’’. Τα δάση της καστανιάς προστατεύονταν από κάθε καταστροφή ενώ απαγορευόταν κάθε επέμβαση από τους κατοίκους. Σήμερα εντυπωσιάζει η απόφαση του 1954 του Δήμου Πύλης που αναφέρει ότι ‘’η αυθαίρετος κλαδονομή καρποφόρων καστανεών καθ’ όλη την περίοδο του έτους, αποτελεί δασική παράβαση, διώκεται δε και αστικώς εκ μέρους του Δήμου’’ 

Η μικρή διαδρομή μαγεύει τον επισκέπτη που περπατώντας ή οδηγώντας δίπλα στο δροσερό ποτάμι  φτάνει στον πρώτο συνοικισμό του χωριού (4,3 χλμ.) ομώνυμο της μεγάλης εκκλησίας του Αγ. Ιωάννη. Αριστερά σας σώζεται και λειτουργεί κανονικά, ο παλιός νερόμυλος. Οι κάτοικοι, ακόμα κι’ από τα γύρω χωριά, φέρνουν για άλεσμα καλαμπόκι, στάρι, βρώμη. Πάνω ακριβώς από το παλιό βακούφικο (εκκλησιαστικό) κτήριο του νερόμυλου υπάρχει μια από τις πολλές ντριστέλες της περιοχής, που ακόμη και σήμερα χρησιμεύει για το πλύσιμο βαριών κλινοσκεπασμάτων, βελέντζες, φλοκάτες κ.ά. Λίγο πριν τον νερόμυλο (κοντά στο ξυλουργείο) είναι το καφενεδάκι του Γίδα Χρήστου για τοπικούς μεζέδες και τσιπουράκι. Μεγάλο πανηγύρι γίνεται στο χωριό την Τρίτη μέρα του Πάσχα, στην εκκλησία της Αγ. Τριάδος με αποκορύφωμα για τον επισκέπτη  το άκουσμα σπανίων παραδοσιακών πολυφωνικών τραγουδιών από την  Θεσσαλία. Συμπληρωματικά, δείτε την ενότητα «χωρίς μυστικά».

Thursday the 23rd. . Joomla 3.0 templates. All rights reserved.