ΘΕΣΣΑΛΙΑ

ΤΡΙΚΑΛA

ΙΣΤΟΡΙΑ ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ & ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ

ΣΤΑ ΟΡΕΙΝΑ ΒΛΑΧΟΧΩΡΙΑ ΤΟΥ ΑΣΠΡΟΠΟΤΑΜΟΥ

Κείμενο - Διαφάνειες: Άγγελος Σινάνης e – mail: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

© Νοέμβριος 2006 

Αξίζει να δείτε

Ναός Τιμίου Σταυρού Δολιανών – Κρανιάς

Μια αξιοθαύμαστη εκκλησία, μοναδική στη χώρα, που καλύπτεται από πέπλο μυστηρίου, τόσο όσον αφορά την ιστορία της Μονής Αγίας Ζώνης (ερείπιά της θα προσπεράσετε), όσο και του δωδεκάτρουλου Τιμίου Σταυρού που αποτελούσε εξάρτημά της. Ελάχιστα στοιχεία είναι γνωστά, και αυτά, από την μέση ηλικία τους και πέρα. Το πιο παράξενο είναι ότι τόσοι περιηγητές που μελέτησαν την Θεσσαλία και περπάτησαν στον ορεινό της χώρο δεν αναφέρουν τίποτα για την ύπαρξή τους.  

Τα πρώτα, και μοναδικά γραπτά ευρήματα, είναι δύο έγγραφα που αφορούν την εκκλησία του Τιμίου Σταυρού (για την ανακαίνιση του 1839 και για την ανοικοδόμηση του 1841). Αυτά φυλάσσονται στο αρχείο της γυναικείας Μονής Αγίου Στεφάνου Μετεώρων όπου ανήκει διοικητικά μαζί με την Μονή Αγίας Ζώνης. Μεταφέρθηκαν εκεί μαζί με τα ελάχιστα υπολείμματα του αρχείου της, μετά την καταστροφική φωτιά που έβαλαν οι Γερμανοί στις 25 Οκτωβρίου 1943.  

Η εκκλησία, σε ρυθμό βασιλικής με τρία κλίτη, έχει μικρό σύνθρονο ίσως μεταγενέστερο. Σπουδαίο αρχιτεκτονικό μέλος που το συναντάμε συνήθως σε ναούς των πρώτων χριστιανικών χρόνων. Το μοναστήρι εγκαταλείφθηκε το 1924 και ο τελευταίος μοναχός, κατά τις διηγήσεις των παλιότερων, ζούσε εδώ μέχρι το 1943. Είναι από τα μνημεία της περιοχής που ο επισκέπτης πρέπει να αντικρίσει, όχι μόνο λόγω της μοναδικότητάς του στον Ελλαδικό χώρο, αλλά και της ομορφιάς του. Μελετήθηκε από τον καθηγητή Παύλο Μυλωνά, ο οποίος τη χαρακτηρίζει από τα σπάνια δείγματα αρχιτεκτονικής στην Ελλάδα, οικοδομημένο πιθανόν το 1770. Εορτάζει δύο φορές το χρόνο, (Δεκαπενταύγουστο και 14 Σεπτεμβρίου). 

Από τη γέφυρα Αλεξίου ο δρόμος σύντομα σας φέρνει στα «Τρία Ποτάμια», (10 χλμ.) και από εκεί στη δστ. για Κρανιά (6,3 χλμ.). Δεξιά είναι η ταβέρνα του Στέφανου Ζαραμπούκα και αριστερά η παιδική χαρά. Οδηγώντας 600 μ. στον κεντρικό θα δείτε την πινακίδα «προς Μοναστήρι Τιμίου Σταυρού». Προχωρήστε μέσα στο δάσος των Δολιανών (700 μ.) για να βρεθείτε σ’ ένα μαγικό τοπίο, απ’ όπου ξεπροβάλει με θάρρος η εκπληκτική σε σύλληψη και κατασκευή εκκλησία τουΤιμίου Σταυρού Δολιανών, χαρακτηρισμένο ιστορικό διατηρητέο μνημείο.  

Χαλίκι

Σαν Χαλίκι πρωτοαναφέρεται μόλις τον 18ο Αι, μέχρι τότε η ονομασία του ήταν Χαλκίς και εθεωρείτο από τις σπουδαιότερες πόλεις της Πίνδου. Για τα γύρω μικρότερα χωριά Κατάφυτο, Ανθούσα, Στεφάνι, Μηλιά, το σπουδαίο Χαλίκι σαν καλοκαιρινή έδρα του παλιού Δήμου Λάκμωνος καθόριζε την ανάπτυξη τους και εγκωμιαζόταν όπως σήμερα το Μέτσοβο.  

Στην πλατεία του χωριού (1240 μ. υψ.) είναι η μεγαλόπρεπη τρισυπόστατη τρίκλιτη βασιλική της Αγίας Παρασκευής (1725) ίσως η σημαντικότερη, και πάντως πιο αρχοντική, από τις οκτώ του χωριού αλλά και ολόκληρων των ορεινών Τρικάλων. Στο νότιο τμήμα του υπάρχει σκάλα που οδηγεί στο ανακαινισμένο παρεκκλήσι του Αγίου Δημητρίου. Στον εξωτερικό τοίχο του ιερού υπάρχουν λιθανάγλυφοι σταυροί διαφορετικών θρησκειών και πεντάλφα, που η παράδοσή μας διασώζει ότι αποτρέπουν το κακό. (Δείτε και την ενότητα «Διαδρομές»).  

Από την τοποθεσία «Τρία Ποτάμια» οδηγείτε 16 χλμ. καταλήγοντας στο τελευταίο χωριό του Ασπροπόταμου το παραδοσιακό και διατηρητέο Χαλίκι (ΦΕΚ 594/ 13/11/78), χτισμένο στους πρόποδες του βουνού Περιστέρι εκεί ακριβώς που ήταν τα σύνορα Ελλάδος (Θεσσαλίας) - Τουρκίας (Ηπείρου) ως το 1912.  

Μονή Σιαμάδων

Η επιγραφή στην είσοδο πληροφορεί για την ανέγερση (1807), ενώ στο εσωτερικό του το ξυλόγλυπτο τέμπλο (1815) και οι τοιχογραφίες (1821), έργο Χιονιαδιτών ζωγράφων προκαλούν τον θαυμασμό των περιηγητών. Από την Καστανιά με κατεύθυνση τον Μυλότοπο και την Καλαμπάκα, σε +/- 9,3 χλμ. θα δείτε αριστερά σας την μικρή πινακίδα «προς Ι . Μ. Σιαμάδων 3 χλμ.».  

Ακολουθείστε τον θαυμάσιο χωματόδρομο που διεισδύει στο όμορφο δάσος. Σύντομα θα βρεθείτε εμπρός απ’ το καθολικό του Αγίου Νικολάου Σιαμάδων (ονομασία από τον άλλοτε ανθηρό συνοικισμό της Καστανιάς). Ο ναός περιβάλλεται από λιθοσωρούς, μάρτυρες των κελιών της μονής και των βοηθητικών κτηρίων. Το λιβάδι γύρω του είναι ότι πρέπει για κατασκήνωση, υπάρχει και κρήνη με νερό. 

Αγία Παρασκευή (Τζούρτζια)

Η Αγ. Παρασκευή είναι πραγματικά ένα αθέατο χωριό, γαντζωμένο στις πλαγιές του Λάκκου (1988 μ. υψ.) που ανήκει στο ορεινό συγκρότημα της Κακαρδίτσας. Ξεχωρίζει με τα παλιά καλντερίμια της και μια όμορφη πλακόστρωτη πλατεία με παραδοσιακά καφενεία – ψησταριές δίπλα σχεδόν από την μεγαλόπρεπη τρίκλιτη βασιλική της Αγίας Παρασκευής. 

Πετρόχτιστη και μοναδική στην ευρύτερη περιοχή Ασπροποτάμου ξεκίνησε να χτίζεται το 1893 από τον πρωτομάστορα Σταυρούλα και Πραμαντιώτες μαστόρους. Διαθέτει πανέμορφο τετράπλευρο καμπαναριό. Παλιότερη εκκλησία είναι ο σταυροειδής με τρούλο, Άγιος Γεώργιος (πριν το 1790) στον Κάτω μαχαλά, δίπλα απ’ το ποτάμι. Κατηφορίστε προς τα κει, από τα πλακόστρωτα μονοπάτια του χωριού βλέποντας ορισμένες θαυμάσιας αρχιτεκτονικής παλιές κατοικίες. Απέναντι από την εκκλησία, εκεί που το ποτάμι στενεύει πολύ, (θέση «Σγόου») διακρίνονται τα υπολείμματα της θεμελίωσης του αριστερού βάθρου του μονότοξου πέτρινου γεφυριού της Τζούρτζιας. 

Μονή Παναγίας Γαλακτοτροφούσας

Σ’ ένα μοναχικό, αλλά εξαίρετης φυσική ομορφιάς πλάτωμα στέκει σεβάσμια η αναστηλωμένη Ι. Μ. Κοίμησης της Θεοτόκου (1799) ή Παναγία Γαλακτοτροφούσα. Θαυμάσια διατηρημένο συγκρότημα φάνηκε πολύ χρήσιμο στις διανυκτερεύσεις των καραβανιών και των ταξιδιωτών που έκαναν τη διαδρομή Θεσσαλία – Ήπειρος. 

Αμέσως μετά την δστ. προς Ανθούσα υπάρχει πινακίδα «προς Καλαρρύτες 22 χλμ.». Ακολουθήστε την, και εισχωρήστε στο δάσος. Διασχίστε τον μικρό ακόμα Αχελώο κι’ ο στενός δασικός χωματόδρομος σας φέρνει (2 χλμ.) στο ξέφωτο της Ι. μονής. Λίγο πριν, αριστερά σας, ένας κατηφορικός χωματόδρομος σας φέρνει στο δεύτερο πέτρινο γεφύρι της Ανθούσας, το περίφημο τρίτοξο «του Μίχου».

Thursday the 23rd. . Joomla 3.0 templates. All rights reserved.